Tóm lược và ghi chép
Tôi có thể trình bày lại văn bản của người khác bằng lời của mình và ghi chép một bài giảng mà không cần chép từng chữ.
Thời gian cốt lõi đã công bố. Hai khối cốt lõi không ghi số, nên bài học thực tế dài hơn tổng này.
Ngữ pháp
18 phútThuật lại chính xác lời người khác bạn đã học ở B1 #15 và B1 #16, còn ở B2 #13 — ghi ngắn gọn ai đã nói gì trong cuộc họp. Hôm nay là thuật lại một văn bản: bài báo, báo cáo, bài giảng. Ở đây có ba sản phẩm khác nhau. Diễn đạt lại (paraphrase) — cùng một ý, độ dài gần như cũ, nhưng bằng lời của bạn. Bản tóm tắt (summary) — chỉ những ý chính, ngắn hơn nhiều lần. Ghi chép (notes) — từ khóa và ký hiệu cho chính mình, không phải cho người đọc.
Khung thuật lại. Người đọc phải luôn thấy đâu là ý của tác giả, đâu là ý của bạn. Vì vậy ý của tác giả được dẫn bằng một khung: nguồn + động từ + that.
| According to the report, … | theo báo cáo, theo số liệu của báo cáo |
| The author states that… | khẳng định, tuyên bố — trung tính, không đánh giá |
| The author argues that… | lập luận, bảo vệ một quan điểm mà người khác có thể phản bác |
| The author points out that… | chỉ ra rằng… — và bạn đồng ý với điều đó |
| The author suggests that… | thận trọng cho rằng |
| The author claims that… | khẳng định — nhưng bạn không chắc đó là sự thật |
| In other words, … | nói cách khác — lời giải thích của bạn |
Động từ để lộ quan điểm của bạn. states trung tính: bạn chỉ truyền đạt điều đã nói. points out ngầm cho rằng điều được nói là đúng: “chỉ ra một cách xác đáng”. claims cho thấy sự nghi ngờ: “khẳng định, nhưng…”. Vì thế The author claims that water boils at 100°C nghe lạ: như thể bạn nghi ngờ một sự thật ai cũng biết. Hãy chọn động từ một cách có ý thức. Dù không nói ra ý kiến của mình, bạn vẫn để lộ nó.
Thì: văn bản nói ở hiện tại. Khi thuật lại một văn bản đã viết, người ta dùng thì hiện tại: The article argues that…, The report shows that…. Văn bản tồn tại và “nói” mỗi lần có người đọc. Sau động từ ở hiện tại thì không lùi thì (B1 #15): The author argues that the plan is too expensive. Còn nếu bạn thuật lại một sự việc — điều giảng viên đã nói tuần trước — thì đó là câu gián tiếp thông thường ở quá khứ, có lùi thì: The lecturer said that prices had risen.
Sau động từ là gì. say và state đi với that hoặc với điều được nói: The author says that…, What does the report say about prices? discuss và mention nhận tân ngữ trực tiếp, không có giới từ: The article discusses remote work, It mentions three problems. Về chủ đề thì nói write about, talk about, deal with: The article deals with remote work.
Ba cách diễn đạt lại. Một bản diễn đạt lại tốt thay đổi cả từ ngữ lẫn cấu trúc câu.
| cách | trước | sau |
|---|---|---|
| từ đồng nghĩa | The results were surprising. | The results were unexpected. |
| từ loại khác | The report describes the method. | The report gives a description of the method. |
| thể khác | The committee rejected the plan. | The plan was rejected by the committee. |
Từ loại khác — đó là danh từ hóa ở B2 #21 và chiều ngược lại. Thể khác — câu bị động ở B1 #13 và B2 #11. Chuỗi nhân quả ở B2 #26, đảo theo chiều ngược lại, cũng dùng được: The rain led to floods → The floods resulted from the rain. Thuật ngữ, tên riêng và con số thì không diễn đạt lại: lạm phát vẫn là inflation, mười tám phần trăm vẫn là mười tám phần trăm.
Bản tóm tắt. Mỗi đoạn của bản gốc — một câu. Ý chính của đoạn hãy tìm ở câu đầu tiên (B2 #23). Ví dụ, phần lặp lại và chi tiết thì bỏ đi. Viết ở thì hiện tại và bằng lời của bạn, mở đầu bằng khung According to… hoặc The author argues….
Ghi chép khi nghe. Không thể ghi lại toàn bộ bài giảng, và cũng không cần. Hãy ghi luận điểm, con số, tên riêng, định nghĩa. Bỏ qua ví dụ, phần lặp lại, từ đệm. Viết tắt:
| → ← | dẫn đến, do … gây ra |
| ↑ ↓ | tăng, giảm |
| = ≠ | bằng, không giống |
| e.g. | for example — ví dụ |
| i.e. | that is — tức là |
| vs | versus — đối lại, so với |
| approx. | approximately — khoảng |
| w/ | with — với |
So sánh.
| The report argues that the tax is unfair. | Về văn bản — hiện tại, không lùi thì. |
| At the meeting, Helen said that the tax was unfair. | Về điều đã nói lúc nào đó — quá khứ, có lùi thì. |
Thêm ví dụ:
| According to the survey, most people read the news on their phones. | Theo kết quả khảo sát… |
| The author points out that the figures exclude part-time workers. | Chỉ ra một cách xác đáng… |
| The minister claims that crime has fallen, but there is no evidence for this. | Khẳng định — nhưng không có bằng chứng. |
| The study suggests that coffee may be good for the heart. | Thận trọng cho rằng. |
| In other words, the plan will cost twice as much. | Nói cách khác… |
| The article deals with the housing crisis. | Bài báo nói về cuộc khủng hoảng nhà ở. |
Không nói như vậy. ✗ In the article is written that prices will rise → ✓ The article says that prices will rise hoặc It says in the article that…. Câu tiếng Việt “Trong bài báo có viết rằng…” không có chủ ngữ, còn câu tiếng Anh thì cần chủ ngữ. ✗ According to me, the plan is too expensive → ✓ In my opinion, the plan is too expensive: according to chỉ dẫn nguồn của người khác — according to the author, according to the report. ✗ The author explains us why the plan failed → ✓ The author explains why the plan failed hoặc explains to us why…: người đứng sau explain chỉ đi với to.
Kiểm tra nhanh. Sau The report shows that… dùng thì nào — quá khứ có lùi thì hay thì như trong báo cáo? Nếu bạn nghi ngờ điều được nói, chọn động từ nào: points out hay claims? Cái gì thừa trong The article discusses about prices?
hiện đáp án
Lỗi thường gặp của người nói tiếng Việt
được viết cho ngôn ngữ của bạnaccording to me
✗ According to me, the plan is too expensive
✓ In my opinion…
In my view… hoặc I think…. Lỗi từ B2 #22 quay lại: “theo tôi” bị dịch từng chữ. Nhưng according to chỉ dẫn nguồn của người khác — báo cáo, tác giả, số liệu; về ý kiến của mình thì không nói như vậy.
“về” thành about
✗ The article discusses about remote work → ✓ The article discusses remote work. ✗ The report mentions about three problems → ✓ The report mentions three problems. ✗ The author says about the crisis that it was predictable → ✓ The author says that the crisis was predictable. “Thảo luận về”, “đề cập đến”, “nói về” kéo theo giới từ. Nhưng discuss và mention đi thẳng với tân ngữ, còn say cần điều được nói: say that….
Trạng ngữ thành chủ ngữ
✗ In the article says that prices will rise
✓ The article says that prices will rise
hoặc It says in the article that…. “Trong bài báo nói rằng…”, “Trong báo cáo có viết…” không có chủ ngữ nào khác, nên in the article bị dùng như chủ ngữ. Cụm giới từ trong tiếng Anh không làm chủ ngữ được.
explain for us
✗ The author explains for us why the plan failed
✓ The author explains why the plan failed
hoặc explains to us why…. Chữ “cho” trong “giải thích cho chúng tôi” bị dịch thành for. Sau explain, người nghe chỉ đi với to, và thường thì không cần nêu ra.
Phát âm
4 phútSau khung thuật lại — ngắt nhẹ. Chỗ ngắt tách nguồn khỏi nội dung:
According to the report, ‖ cycling has nearly doubled.
that sau động từ thuật lại — dạng yếu /ðət/: argues that /ˈɑːɡjuːz ðət/, points out that /ˌpɔɪnts ˈaʊt ðət/. Dạng đầy đủ /ðæt/ chỉ nghe thấy khi that có nghĩa “kia, đó”.
Các chữ viết tắt trong ghi chép khi đọc to thì đọc thành từ: e.g. — for example, i.e. — that is, vs — versus /ˈvɜːsəs/, approx. — approximately. Trong hội thoại bạn cũng sẽ nghe đọc theo chữ cái: /ˌiː ˈdʒiː/, /ˌaɪ ˈiː/. etc. đọc là /ɪt ˈsetərə/ hoặc /et ˈsetrə/ — không có âm /k/ nào.
Từ trong bài: paraphrase /ˈpærəfreɪz/ và summarise /ˈsʌməraɪz/ — trọng âm ở âm tiết thứ nhất; according /əˈkɔːdɪŋ/ — ở âm tiết thứ hai.
Bài đọc
6 phútOriginal (from a report on city transport): Over the past decade, the number of people cycling to work in the city has almost doubled. The main reason appears to be the new network of protected bike lanes, which were built after a series of serious accidents. However, the change has not been popular with everyone. Many shopkeepers in the centre believe that the loss of parking spaces has driven customers away, although the council's own figures show that footfall on the high street has actually risen slightly. The council now plans to extend the network to the suburbs.
Summary: According to the report, cycling to work has nearly doubled in ten years, mainly as a result of new protected bike lanes. The author points out that not everyone welcomes the change: shopkeepers claim that the lost parking spaces have cost them customers. The council's data, however, suggest the opposite. The council intends to extend the network to the suburbs.
Notes: cycling to work ×2 in 10 yrs ← protected bike lanes (built after accidents) shopkeepers: parking ↓ → customers ↓ ? BUT council data: footfall ↑ slightly next: network → suburbs
Bài tập
35 phút1. Chọn động từ thuật lại: states, argues, points out, suggests, claims. Gợi ý trong ngoặc.
- The report that the bridge opened in 1890. (một sự thật đơn giản, không đánh giá)
- The author that the tax is unfair and gives three reasons. (quan điểm mà tác giả chứng minh)
- The minister that the new law has cut crime, but there is no evidence for this. (bạn nghi ngờ)
- The study that coffee may protect the heart, but more research is needed. (tác giả thận trọng)
- The author rightly that the figures do not include part-time workers. (bạn đồng ý)
- The website that the museum is closed on Mondays. (một sự thật đơn giản)
Hiện đáp án
2. Viết lại thành lời thuật lại văn bản: bắt đầu bằng các từ trong ngoặc, động từ ở thì hiện tại.
- Remote work saves companies money. (The author / argue)
- Most people do not read the terms and conditions. (The author / point out)
- Our product is the best on the market. (The company / claim)
- The fall in prices may be temporary. (The report / suggest)
- The museum receives two million visitors a year. (According to the report)
Hiện đáp án
3. Diễn đạt lại bằng cách trong ngoặc. Viết cả câu.
- The results were surprising. (từ đồng nghĩa: unexpected)
- The report describes the method in detail. (danh từ: description)
- The committee rejected the plan. (bị động)
- The council decided to close the library. (danh từ: decision)
- The heavy rain led to floods. (result from)
- Thousands of tourists visit the castle every year. (bị động)
Hiện đáp án
4. Tìm lỗi sai và sửa lại. Mỗi câu có một lỗi.
- According to me, the plan is too expensive.
- The author says about the crisis that it was predictable.
- The article discusses about remote work.
- The report mentions about three problems.
- In the article is written that prices will rise.
- The writer explains us why the plan failed.
Hiện đáp án
5. Nối. Ký hiệu ghi chép → ý nghĩa.
- ↑
- ↓
- ≠
- e.g.
- i.e.
- vs
Hiện đáp án
6. Dịch sang tiếng Anh.
1) Theo kết quả khảo sát, phần lớn mọi người đọc tin tức trên điện thoại. 2) Tác giả chỉ ra một cách xác đáng rằng số liệu không tính đến người về hưu. 3) Bài báo nói về cuộc khủng hoảng nhà ở. 4) Nói cách khác, dự án sẽ tốn gấp đôi. 5) Theo tôi, tác giả sai.
Hiện đáp án
Tổng kết
Đã học: diễn đạt lại, tóm tắt và ghi chép — ba sản phẩm khác nhau; khung According to… và các động từ states, argues, points out, suggests, claims với sắc thái của chúng; thì hiện tại khi nói về văn bản và quá khứ có lùi thì khi nói về điều đã nói lúc nào đó; discuss và mention không có giới từ, say that; ba cách diễn đạt lại; quy tắc viết bản tóm tắt và ký hiệu ghi chép. Tiếp theo — bài 30: ôn tập bài 25–29.
Kết thúc phần cốt lõi
Bài học được tính là hoàn thành khi các bài tập đã xong. Mọi thứ sau đây là tùy chọn.
tùy chọn
Từ vựng cho bộ thẻ
16 từ- paraphrase /ˈpærəfreɪz/ sự diễn đạt lại
- summarise /ˈsʌməraɪz/ tóm tắt
- according to /əˈkɔːdɪŋ tə/ theo, căn cứ vào
- state /steɪt/ tuyên bố, khẳng định
- point out /ˌpɔɪnt ˈaʊt/ chỉ ra (rằng)
- claim /kleɪm/ khẳng định (điều còn gây tranh cãi)
- in other words /ɪn ˈʌðə wɜːdz/ nói cách khác
- deal with /ˈdiːl wɪð/ nói về, đề cập đến (văn bản)
- take notes /ˌteɪk ˈnəʊts/ ghi chép
- abbreviation /əˌbriːviˈeɪʃn/ chữ viết tắt
- decade /ˈdekeɪd/ thập kỷ
- bike lane /ˈbaɪk leɪn/ làn đường dành cho xe đạp
- shopkeeper /ˈʃɒpkiːpə/ chủ cửa hàng
- footfall /ˈfʊtfɔːl/ lượng khách qua lại
- suburb /ˈsʌbɜːb/ vùng ngoại ô
- extend /ɪkˈstend/ mở rộng, kéo dài
Viết
Hãy chọn một bài báo hoặc một bản tin ngắn bằng tiếng Anh (năm đến tám câu) về chủ đề bất kỳ. Viết ba thứ: một bản tóm tắt ba, bốn câu có khung thuật lại, một câu nêu thái độ của bạn và một bản ghi chép hai, ba dòng có ký hiệu.
Mẫu
tóm tắt — According to the article, more British families are taking holidays at home. The author points out that flights have become more expensive, and suggests that the trend may continue. Travel companies, however, claim that bookings abroad are already recovering. Thái độ — In my view, the article underestimates how much people miss travelling abroad. Ghi chép — holidays at home ↑ ← flights ↑ / companies: bookings abroad ↑ again?
Tự kiểm tra
Luyện tập bài này ở các phần khác
Có ý tưởng cho tính năng mới?
⚑ tùy chọn