Að endursegja og skrifa glósur
Ég get sagt frá texta annarra með eigin orðum og skrifað glósur í fyrirlestri án þess að skrifa allt niður orðrétt.
Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.
Málfræði
18 mín.Í B1 #15 og B1 #16 lærðirðu að hafa orð annarra rétt eftir, og í B2 #13 að skrá í stuttu máli hver sagði hvað á fundi. Í dag lærirðu að endursegja texta: grein, skýrslu, fyrirlestur. Hér eru þrjár ólíkar afurðir. Umorðun (paraphrase) — sama hugsun, álíka löng, en með þínum orðum. Útdráttur (summary) — aðeins meginhugsanirnar, margfalt styttri. Glósur (notes) — lykilorð og tákn fyrir sjálfan þig, ekki fyrir lesanda.
Rammi endursagnar. Lesandinn þarf alltaf að sjá hvar hugsun höfundarins er og hvar þín. Til þess er hún kynnt með ramma: heimild + sögn + that.
| According to the report, … | samkvæmt skýrslunni |
| The author states that… | segir, lýsir yfir — hlutlaust, án mats |
| The author argues that… | heldur því fram, ver afstöðu sem deila má um |
| The author points out that… | bendir á að… — og þú ert sammála því |
| The author suggests that… | gefur varlega í skyn |
| The author claims that… | fullyrðir — en þú ert ekki viss um að það sé satt |
| In other words, … | með öðrum orðum — þín skýring |
Sögnin kemur upp um afstöðu þína. states er hlutlaust: þú skilar einfaldlega því sem sagt var. points out gefur til kynna að það sem sagt var sé rétt: „bendir réttilega á“. claims sýnir efa: „fullyrðir, en…“. Þess vegna hljómar The author claims that water boils at 100°C undarlega: þú virðist efast um þekkta staðreynd. Veldu sögnina meðvitað. Jafnvel þótt þú látir skoðun þína ekki í ljós, sýnirðu hana.
Tíðin: textinn talar núna. Um skrifaðan texta er endursögnin í nútíð: The article argues that…, The report shows that…. Textinn er til og „talar“ í hvert sinn sem hann er lesinn. Á eftir sögn í nútíð er engin tilfærsla tíða (B1 #15): The author argues that the plan is too expensive. Ef þú endursegir hins vegar atburð — hvað fyrirlesarinn sagði í síðustu viku — er þetta venjuleg óbein ræða í þátíð, með tilfærslu: The lecturer said that prices had risen.
Hvað kemur á eftir sögninni. say og state taka that eða það sem sagt er: The author says that…, What does the report say about prices? discuss og mention taka andlag án forsetningar: The article discusses remote work, It mentions three problems. Um efnið er sagt write about, talk about, deal with: The article deals with remote work.
Þrjár aðferðir við umorðun. Góð umorðun breytir bæði orðunum og byggingu setningarinnar.
| aðferð | var | verður |
|---|---|---|
| samheiti | The results were surprising. | The results were unexpected. |
| annar orðflokkur | The report describes the method. | The report gives a description of the method. |
| önnur mynd sagnar | The committee rejected the plan. | The plan was rejected by the committee. |
Annar orðflokkur er nafnorðastíllinn úr B2 #21 og leiðin til baka. Önnur mynd sagnar er þolmyndin úr B1 #13 og B2 #11. Hér hentar líka orsakakeðjan úr B2 #26, snúið í hina áttina: The rain led to floods → The floods resulted from the rain. Hugtök, nöfn og tölur eru ekki umorðuð: verðbólga er áfram inflation, átján prósent eru áfram átján prósent.
Útdráttur. Ein setning fyrir hverja efnisgrein frumtextans. Meginhugsun efnisgreinarinnar er að finna í fyrstu setningu hennar (B2 #23). Slepptu dæmum, endurtekningum og smáatriðum. Skrifaðu í nútíð og með þínum orðum, með rammanum According to… eða The author argues… í byrjun.
Glósur eftir eyranu. Fyrirlestur er ekki hægt að skrifa niður í heild, og þess þarf ekki. Skrifaðu meginfullyrðinguna, tölur, nöfn, skilgreiningar. Slepptu dæmum, endurtekningum, innskotsorðum. Styttu:
| → ← | leiðir til, stafar af |
| ↑ ↓ | aukning, samdráttur |
| = ≠ | jafnt og, ekki það sama |
| e.g. | for example — til dæmis |
| i.e. | that is — það er |
| vs | versus — á móti |
| approx. | approximately — um það bil |
| w/ | with — með |
Berðu saman.
| The report argues that the tax is unfair. | Um texta — nútíð, án tilfærslu. |
| At the meeting, Helen said that the tax was unfair. | Um það sem var sagt einhvern tíma — þátíð, með tilfærslu. |
Fleiri dæmi:
| According to the survey, most people read the news on their phones. | Samkvæmt könnuninni… |
| The author points out that the figures exclude part-time workers. | Bendir réttilega á… |
| The minister claims that crime has fallen, but there is no evidence for this. | Fullyrðir — en engin sönnunargögn eru fyrir því. |
| The study suggests that coffee may be good for the heart. | Gefur varlega í skyn. |
| In other words, the plan will cost twice as much. | Með öðrum orðum… |
| The article deals with the housing crisis. | Greinin fjallar um húsnæðiskreppuna. |
Svona er ekki sagt. ✗ It stands in the article that prices will rise → ✓ The article says that prices will rise eða It says in the article that…. Á íslensku „stendur“ eitthvað í texta, en á ensku er það textinn sem „segir“ það: say, ekki stand. ✗ According to me, the plan is too expensive → ✓ In my opinion, the plan is too expensive: according to kynnir aðeins heimild annarra — according to the author, according to the report. ✗ The author explains us why the plan failed → ✓ The author explains why the plan failed eða explains to us why…: manneskjan á eftir explain stendur aðeins með to.
Prófaðu kunnáttuna. Hvaða tíð kemur á eftir The report shows that… — þátíð með tilfærslu eða sú sem er í skýrslunni? Hvaða sögn velurðu ef þú efast um það sem sagt var: points out eða claims? Hvað er ofaukið í The article discusses about prices?
sýna svörin
Villur íslenskumælandi nemenda
skrifað fyrir þitt tungumál„Það stendur í greininni“, „Í greininni segir“
✗ It stands in the article that prices will rise
✗ In the article says that…
✓ The article says that prices will rise
eða It says in the article that…. „Standa“ verður stand, og „Í greininni segir að…“ hefur ekkert frumlag. Á ensku er textinn frumlagið og „segir“: The report says…, eða formlega frumlagið it.
„Ræða um“, „segja um … að“
✗ The article discusses about remote work → ✓ The article discusses remote work. ✗ The author says about the crisis that it was predictable → ✓ The author says that the crisis was predictable. Á íslensku er bæði hægt að „ræða málið“ og „ræða um málið“, og „hún segir um kreppuna að…“ er eðlilegt mál. discuss og mention taka efnið beint; á eftir say kemur það sem sagt er: say that…, say something about….
„Útskýra fyrir okkur“
✗ The author explains for us why the plan failed
✗ explains us
✓ The author explains why the plan failed
eða explains to us why…. „Fyrir“ verður for. Á eftir explain stendur manneskjan aðeins með to, og oftast er hún alls ekki nefnd.
„Með öðrum orðum“
✗ With other words, the plan will cost twice as much
✓ In other words, the plan will cost twice as much
Eins og í B2 #27 („með X er átt við“): „með“ verður with, en í þessu fasta orðasambandi er forsetningin in.
Framburður
4 mín.Á eftir ramma endursagnar kemur stutt hlé. Það skilur heimildina frá innihaldinu:
According to the report, ‖ cycling has nearly doubled.
that á eftir sögn endursagnar er veikt /ðət/: argues that /ˈɑːɡjuːz ðət/, points out that /ˌpɔɪnts ˈaʊt ðət/. Fullt /ðæt/ heyrist aðeins þegar that merkir „sá, þessi“.
Skammstafanir í glósum eru lesnar upphátt sem orð: e.g. — for example, i.e. — that is, vs — versus /ˈvɜːsəs/, approx. — approximately. Í tali heyrirðu líka stafina: /ˌiː ˈdʒiː/, /ˌaɪ ˈiː/. etc. er lesið /ɪt ˈsetərə/ eða /et ˈsetrə/ — fyrst /t/, svo /s/.
Orð lexíunnar: paraphrase /ˈpærəfreɪz/ og summarise /ˈsʌməraɪz/ — áhersla á fyrsta atkvæði; according /əˈkɔːdɪŋ/ — á öðru.
Texti
6 mín.Original (from a report on city transport): Over the past decade, the number of people cycling to work in the city has almost doubled. The main reason appears to be the new network of protected bike lanes, which were built after a series of serious accidents. However, the change has not been popular with everyone. Many shopkeepers in the centre believe that the loss of parking spaces has driven customers away, although the council's own figures show that footfall on the high street has actually risen slightly. The council now plans to extend the network to the suburbs.
Summary: According to the report, cycling to work has nearly doubled in ten years, mainly as a result of new protected bike lanes. The author points out that not everyone welcomes the change: shopkeepers claim that the lost parking spaces have cost them customers. The council's data, however, suggest the opposite. The council intends to extend the network to the suburbs.
Notes: cycling to work ×2 in 10 yrs ← protected bike lanes (built after accidents) shopkeepers: parking ↓ → customers ↓ ? BUT council data: footfall ↑ slightly next: network → suburbs
Æfingar
35 mín.1. Val á sögn endursagnar: states, argues, points out, suggests, claims. Vísbending í svigunum.
- The report that the bridge opened in 1890. (einföld staðreynd, án mats)
- The author that the tax is unfair and gives three reasons. (afstaða sem höfundurinn færir rök fyrir)
- The minister that the new law has cut crime, but there is no evidence for this. (þú efast)
- The study that coffee may protect the heart, but more research is needed. (höfundurinn fer varlega)
- The author rightly that the figures do not include part-time workers. (þú ert sammála)
- The website that the museum is closed on Mondays. (einföld staðreynd)
Sýna svörin
2. Umorðaðu sem endursögn texta: byrjaðu á orðunum í svigunum, sögnin í nútíð.
- Remote work saves companies money. (The author / argue)
- Most people do not read the terms and conditions. (The author / point out)
- Our product is the best on the market. (The company / claim)
- The fall in prices may be temporary. (The report / suggest)
- The museum receives two million visitors a year. (According to the report)
Sýna svörin
3. Umorðaðu með aðferðinni í svigunum. Skrifaðu alla setninguna upp.
- The results were surprising. (samheiti: unexpected)
- The report describes the method in detail. (nafnorð: description)
- The committee rejected the plan. (þolmynd)
- The council decided to close the library. (nafnorð: decision)
- The heavy rain led to floods. (result from)
- Thousands of tourists visit the castle every year. (þolmynd)
Sýna svörin
4. Villuleit. Finndu villuna og leiðréttu hana. Ein villa í hverri setningu.
- According to me, the plan is too expensive.
- The author says about the crisis that it was predictable.
- The article discusses about remote work.
- The report mentions about three problems.
- It stands in the article that prices will rise.
- The writer explains us why the plan failed.
Sýna svörin
5. Pörun. Tákn í glósum → hvað það merkir.
- ↑
- ↓
- ≠
- e.g.
- i.e.
- vs
Sýna svörin
6. Þýddu á ensku.
1) Samkvæmt könnuninni lesa flestir fréttirnar í símanum. 2) Höfundurinn bendir réttilega á að tölurnar taki ekki eftirlaunaþega með. 3) Greinin fjallar um húsnæðiskreppuna. 4) Með öðrum orðum mun verkefnið kosta tvöfalt meira. 5) Að mínu mati hefur höfundurinn rangt fyrir sér.
Sýna svörin
Samantekt
Farið yfir: umorðun, útdráttur og glósur — þrjár ólíkar afurðir; ramminn According to… og sagnirnar states, argues, points out, suggests, claims með blæbrigðum sínum; nútíð um texta og þátíð með tilfærslu um það sem var sagt einhvern tíma; discuss og mention án forsetningar, say that; þrjár aðferðir við umorðun; reglur útdráttar og tákn í glósum. Næst — lexía 30: upprifjun á lexíum 25–29.
Endir kjarna
Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.
valfrjálst
Orðaforði í spjaldastokkinn
16 orð- paraphrase /ˈpærəfreɪz/ umorðun, endursögn
- summarise /ˈsʌməraɪz/ draga saman í stuttu máli
- according to /əˈkɔːdɪŋ tə/ samkvæmt
- state /steɪt/ lýsa yfir, staðhæfa
- point out /ˌpɔɪnt ˈaʊt/ benda á (að)
- claim /kleɪm/ fullyrða (umdeilt)
- in other words /ɪn ˈʌðə wɜːdz/ með öðrum orðum
- deal with /ˈdiːl wɪð/ fjalla um (um texta)
- take notes /ˌteɪk ˈnəʊts/ glósa, skrifa glósur
- abbreviation /əˌbriːviˈeɪʃn/ skammstöfun
- decade /ˈdekeɪd/ áratugur
- bike lane /ˈbaɪk leɪn/ hjólarein
- shopkeeper /ˈʃɒpkiːpə/ verslunareigandi
- footfall /ˈfʊtfɔːl/ fjöldi viðskiptavina sem koma
- suburb /ˈsʌbɜːb/ úthverfi
- extend /ɪkˈstend/ stækka, lengja
Ritun
Finndu stutta enska grein eða frétt (fimm til átta setningar) um hvaða efni sem er. Skrifaðu þrennt við hana: útdrátt í þremur til fjórum setningum með ramma endursagnar, eina setningu um afstöðu þína og glósur í tveimur til þremur línum með táknum.
Fyrirmynd
útdráttur — According to the article, more British families are taking holidays at home. The author points out that flights have become more expensive, and suggests that the trend may continue. Travel companies, however, claim that bookings abroad are already recovering. Afstaða — In my view, the article underestimates how much people miss travelling abroad. Glósur — holidays at home ↑ ← flights ↑ / companies: bookings abroad ↑ again?
Gátlisti
Æfðu þessa kennslustund í hinum köflunum
Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?
⚑ valfrjálst