Herhaling 5 (lessen 25–29)
Opgegeven kerntijd. Twee van de kernblokken hebben geen tijdsaanduiding, dus de echte les duurt langer dan deze som.
Lastig punt
12 minBij het weergeven van een tekst en in een discussie moet je vaak het verschijnsel zelf losmaken van wat eromheen zit: ‘geld is op zich het probleem niet, het probleem is hoe het wordt uitgegeven’. Het Nederlandse ‘op zich’, ‘an sich’ en ‘als zodanig’ vertaal je met drie uitdrukkingen. Ze liggen dicht bij elkaar in betekenis, maar verschillen in stijl, en as such heeft bovendien een tweede betekenis.
as such, per se, in itself — ‘op zich’. Alle drie staan direct na het woord waar ze bij horen, en ze beperken het gesprek tot het ding zelf, zonder wat ermee samenhangt:
| The rule is not unfair as such; the problem is how it is applied. | De regel is op zich niet oneerlijk. |
| Money per se is not the issue. | Geld als zodanig is niet het probleem. |
| The idea in itself is good, but the timing is wrong. | Het idee op zich is goed. |
| Technology is not dangerous per se. | Technologie is an sich niet gevaarlijk. |
Hun stijl verschilt. in itself (in themselves in het meervoud) is neutraal en past overal. as such is ook neutraal, maar staat in de spreektaal vaker bij een ontkenning. per se /ˌpɜː ˈseɪ/ is Latijn en schrijftaal; juristen en wetenschappers gebruiken het graag. In een gesprek klinkt het wat geleerd. Let op: het Nederlandse ‘per se’ betekent meestal iets anders — ‘beslist’ (‘hij wilde per se betalen’) of, met ‘niet’, ‘niet noodzakelijk’. Het Engelse per se betekent alleen ‘op zich’.
Waarvoor je ze nodig hebt. Deze uitdrukkingen werken bijna altijd samen met een tegenwerping: eerst neem je de schuld weg van het ding zelf, dan noem je de echte oorzaak. Het schema ‘niet X op zich, maar Y’ is een van de meest gebruikte in een afgewogen tekst (B2 #25):
| It's not the money per se, it's the way it's spent. | Het gaat niet om het geld als zodanig, maar om hoe het wordt uitgegeven. |
| Tourism in itself is not the problem; mass tourism is. | Toerisme op zich is het probleem niet — massatoerisme wel. |
Zonder de uitdrukking klinkt Money is not the problem als een aanval op het idee zelf. Met de uitdrukking geef je toe dat de kwestie belangrijk is, en preciseer je waar de moeilijkheid precies zit.
Plaats en getal. De uitdrukking staat direct na het zelfstandig naamwoord of aan het eind van het deel met be: Money per se is not the issue = Money is not the issue per se. as such en per se veranderen niet. Maar in itself past zich aan aan waar het over gaat: The idea in itself, maar The rules in themselves are fair — over meer dingen.
‘Als zodanig bestaat het niet’. Na no en not betekent as such ‘in de strikte zin van het woord’:
| There is no plan as such, just a few ideas. | Een echt plan is er niet, wel een paar ideeën. |
| He isn't a doctor as such, but he has medical training. | Niet echt een arts, in de strikte zin. |
De tweede betekenis van as such — ‘in die hoedanigheid’. Hier verwijst such naar het zelfstandig naamwoord dat net genoemd is. as such = ‘als zodanig, omdat hij dat is’:
| He is the manager, and as such he signs all contracts. | Hij is de manager en tekent in die hoedanigheid alle contracten. |
| The paintings are very old and, as such, must be handled with care. | Omdat ze zo oud zijn, moeten ze voorzichtig behandeld worden. |
Controle: zet in plaats van such het genoemde zelfstandig naamwoord. as the manager — de betekenis blijft gelijk, dus het gebruik klopt.
Voorzichtig. Veel mensen schrijven As such, aan het begin van een zin in de betekenis ‘daarom’, terwijl er geen zelfstandig naamwoord voor staat: The tests were incomplete. As such, the results are unreliable. Dat is geen fout: veel moedertaalsprekers zeggen en schrijven het zo. Maar in strikt schrijfwerk — een essay, een verslag, een examen — vermijdt men zo'n As such, en redacteuren verbeteren het: such heeft hier niets om naar te verwijzen. Veiliger is Therefore, of As a result, (B2 #23).
Vergelijk.
| The museum is free, but the exhibitions as such are small. | de tentoonstellingen zelf |
| She is the head of the school and, as such, is responsible for safety. | in haar functie van directeur |
Zo zeg je het niet. ✗ There is no plan such as → ✓ There is no plan as such. such as is ‘bijvoorbeeld’ (B2 #23), as such is ‘als zodanig’. De woordvolgorde verandert de betekenis.
Test jezelf. Hoe zeg je ‘Het probleem is niet het geld als zodanig’? Welke van de drie — as such, per se, in itself — is het meest schrijftalig? Waarnaar verwijst as such in She is a lawyer and, as such, she knows the risks?
toon de antwoorden
Oefeningen bij de lessen 25–29
35 min1. Gemengde invuloefening. Eén woord of woordgroep per open plek. Waar er niets nodig is, zet je —.
- Rent has risen, wages have not
- I like the idea, it won't work
- The result was positive, small
- The delay resulted higher costs
- The main reason the delay was the weather
- inflation is a sustained increase in prices
- It was such unusual request
- We need to a decision by Friday
- The client two concerns at the meeting
- The author rightly out that the figures are incomplete
Toon de antwoorden
2. Foutopsporing. Vind de fout en verbeter hem. In elke zin staat er één.
- Whereas it was raining, we went out.
- Despite that the price was high, we bought it.
- The new tax led to raise prices.
- The changes affected on our sales.
- We need to protect the nature.
- We did an effort to send the invoice on time.
- The article discusses about remote work.
- There is no plan such as.
Toon de antwoorden
3. Omzetoefening. Volg de hint tussen haakjes. Schrijf de hele zin.
- Although I respect her, I can't agree. (much as)
- Prices went up because of a shortage of oil. (The rise in prices … result from)
- We considered Paris and Rome. Rome was cheaper. (the latter)
- The team started the project in May. (formeel: commence)
- "Prices may fall next year," the report says. (The report / suggest)
- Money is not the problem in itself. (per se)
Toon de antwoorden
4. Maak van twee zinnen één zin met het woord tussen haakjes.
- My brother loves the city. I prefer the countryside. (whereas)
- The flight was delayed. We arrived on time. (despite the fact that)
- The strike stopped the trains. + This caused traffic jams. (which in turn)
- A thermometer is an instrument. + It measures temperature. (that)
- He is the director. + In that role he signs all contracts. (as such)
Toon de antwoorden
5. Koppeloefening. Woord → waarvoor het dient.
- whereas
- much as
- result from
- the latter
- claims that
Toon de antwoorden
6. Vertaal naar het Engels.
1) Hoewel het plan duur is, is het het beste van allemaal. 2) De vertraging leidde tot hogere kosten. 3) Onder inflatie verstaat men een aanhoudende stijging van de prijzen. 4) Ik ben bang dat we de deadline niet halen. 5) Geld op zich is niet het probleem.
Toon de antwoorden
Samenvatting
Behandeld: de lessen 25–29 in hun geheel en ‘op zich’ met drie uitdrukkingen — as such, per se, in itself; as such in de betekenis ‘in die hoedanigheid’ en voorzichtigheid met As such in de betekenis ‘daarom’. Volgende: les 31 — gegevens beschrijven.
Einde van de kern
De les telt als voltooid zodra de oefeningen zijn gedaan. Alles daarna is optioneel.
optioneel
Miniproductie
Vertel hardop en schrijf daarna tien zinnen op — een afgewogen bespreking van een omstreden beslissing in je stad of op je werk. Gebruik een tegenstelling en een toegeving, een keten van oorzaak en gevolg met drie schakels, één definitie, twee à drie collocaties uit les 28, de weergave van de mening van een ander met een werkwoord van het kader en één as such, per se of in itself.
Checklist voor les 31:
- tegenstelling met whereas of while, toegeving met although of much as? na albeit geen hele zin?
- is de richting van result in / result from juist? na lead to — een zelfstandig naamwoord? the reason for?
- algemene begrippen zonder the? heeft de definitie een overkoepelend begrip? such a in het enkelvoud?
- make voor een resultaat, do voor een bezigheid? formele woorden alleen in een brief?
- over een tekst — de tegenwoordige tijd? geen discusses about en according to me?
- as such na het zelfstandig naamwoord, en niet such as?
Oefen deze les in de andere secties
Heb je een idee voor een functie?
⚑ optioneel