Podtrzymać rozmowę i dopytać

Żywa rozmowa trzyma się na krótkich replikach: „prawda?”, „serio?”, „ja też”, „no nie?”. Po polsku wystarcza na nie kilka niezmiennych słów. Angielski buduje je z jednego materiału — czasownika posiłkowego zdania, na które odpowiadasz. Powtarza się go jak echo: w ogonku pytania, w dopytaniu, w „ja też”. Dlatego pierwszy krok jest zawsze ten sam: znaleźć ten czasownik.

Skąd wziąć czasownik posiłkowy. Jeśli w zdaniu jest be, have (w Present Perfect), can, will albo inny czasownik modalny, echem jest właśnie on. Jeśli nie — w Present Simple i Past Simple, — jego rolę przejmuje do, does albo did, jak w zwykłym pytaniu.

Pytanie rozłączne (ogonek). Zdanie twierdzące, przecinek i krótkie pytanie — „…, prawda?”, „…, tak?”. Ogonek ma znak przeciwny niż zdanie: po twierdzeniu — przeczący, po przeczeniu — twierdzący. W ogonku jest tylko czasownik posiłkowy i zaimek.

Przypadki szczególne. Po I am ogonek to aren't I: I'm late, aren't I? Słowa never, hardly, nobody są już przeczące (B1 #12), dlatego ogonek po nich jest twierdzący: You've never been to Wales, have you? Po Let's… ogonek to shall we: Let's have a break, shall we?

Intonacja decyduje, czy pytasz. Głos opada na ogonku ↘ — jesteś pewien i czekasz na zgodę: Lovely day, isn't it? Tak najczęściej zaczyna się rozmowę z nieznajomym. Głos się podnosi ↗ — naprawdę nie wiesz i pytasz: You're from Leeds, aren't you? — „…czy się mylę?”.

Krótka odpowiedź. Na ogonek i na każde pytanie „tak czy nie” odpowiada się tym samym echem: — You're from Leeds, aren't you? — Yes, I am. / No, I'm not. I'm from York. Gołe Yes albo No brzmi sucho.

Dopytanie — „Tak? Naprawdę?”. Czasownik posiłkowy i zaimek z tym samym znakiem co u rozmówcy i podniesienie głosu. Tak okazuje się zainteresowanie albo zdziwienie i prosi o dalszy ciąg:

Żeby dopytać o szczegół, którego nie dosłyszałeś, wstaw did you say do zwykłego pytania: Sorry, where did you say she works? — „Przepraszam, gdzie, mówiłeś, ona pracuje?”. Albo prościej: Sorry, what did you say?, Sorry, could you say that again?

So do I i Neither do I — „ja też” i „ja też nie”. So + czasownik posiłkowy + podmiot — zgoda ze zdaniem twierdzącym. Neither + czasownik posiłkowy + podmiot — zgoda z przeczeniem. Szyk jest odwrócony, jak w pytaniu.

Czasownik bierze się z repliki rozmówcy — ten sam i w tym samym czasie. Po Neither jest twierdzący: przeczenie siedzi już w neither, jak w neither … nor (B1 #6). Nor do I znaczy to samo co Neither do I i w brytyjskim angielskim słychać je bardzo często. Podmiot może być dowolny: — Anna likes jazz. — So does her husband.

W rozmowie prościej: Me too zamiast So do I i Me neither zamiast Neither do I. Te formy się nie zmieniają, ale brzmią swobodniej; na piśmie i w oficjalnej mowie potrzebna jest pełna.

Nie zgodzić się — to samo echo, bez so i neither, z akcentem na zaimku: — I love winter. — Oh, I don't. — I can't stand jazz. — Really? I can. — I've never been to Paris. — I have.

Pytanie przeczące wyraża zdziwienie albo oczekiwanie zgody: Isn't it beautiful? — „Prawda, że piękne?”; Didn't you get my message? — „Nie dostałeś mojej wiadomości?”; Haven't we met before? — „Czy my się już kiedyś nie spotkaliśmy?”.

Odpowiedź — według faktu, a nie według formy pytania. Dostałeś wiadomość — Yes, I did. Nie dostałeś — No, I didn't. Tak samo odpowiada się na ogonek po przeczeniu: — You didn't call him, did you? — No, I didn't. (nie dzwoniłem). Yes zawsze idzie z czasownikiem twierdzącym, No — z przeczącym.

Porównaj:

Tak się nie mówi. ✗ I'm late, amn't I? → ✓ I'm late, aren't I? Formy amn't w standardowym angielskim nie ma.

Sprawdź się. Jaki ogonek ma She's never been here? Jak zgodzić się z I can't sleep in hot weather? Dostałeś e-maila; co odpowiedzieć na Didn't you get my email?