Pişmanlık ve dilekten söz etmek

B1 #8'de if'ten sonraki geçmiş zaman gerçeklikten uzaklaştırıyordu: If I had more time… — vakit yok. I wish de aynı şekilde kurulur. Bu, İngilizcede “keşke…” demenin yoludur.

Yapı: I wish + özne + geçmiş zaman. Fiil geçmiş zamandadır, ama söz konusu olan bugündür.

En önemlisi: işaret değişir. Tabloya bakın: hayatta “yok” olan yerde pişmanlıkta “var”, ya da tam tersi. I wish I had a car — “keşke arabam olsa”, yani arabam yok. I wish I didn't have to work — “keşke çalışmak zorunda olmasam”, yani çalışmak zorundayım. Türkçe “keşke” de İngilizce gibi istenen şeyi söyler, bu yüzden “keşke”den çevirirken olumsuzluk genellikle yerinde kalır. Ama “ne yazık ki arabam yok” gibi olanı söyleyen bir cümleden çevirirken olumsuzluk kaybolur ya da ortaya çıkar.

Neden geçmiş zaman. I wish I had a car aslında B1 #8'deki koşul cümlesinin ikinci yarısı olmadan ilk yarısıdır: “arabam olsa…”. Geçmiş biçim burada da “bu gerçekte yok” demektir. Türkçede de “keşke” ile koşul aynı eki alır: “keşke arabam olsa” — “arabam olsa”. If I had…'ı öğrendiyseniz, I wish I had… da tam olarak öyle kurulur; çoğu zaman yan yana da dururlar: I wish I had a car. If I had a car, I'd drive to work.

be ile, If I were you'daki gibi bütün kişilerde were uyar; konuşmada was da olur. Beceriyi could aktarır: I wish I could drive. Zorunluluğu didn't have to aktarır, çünkü must'ın geçmiş biçimi yoktur (A2 #10).

If only — aynısı, ama daha güçlü, neredeyse bir ünlem: If only I had more time! — “Ah, bir vaktim olsa!”

I wish + would — bir şeyin değişmesini istiyorum. Böyle sinir bozan başkalarının davranışından ve bize bağlı olmayan şeylerden söz edilir: I wish you would stop interrupting me. — “Keşke sözümü kesmeyi bıraksan” — sitemle. I wish it would stop raining. — “Keşke yağmur dinse.” would ileriye bakar: kişi farklı davranmaya başlayabilir. Kendimiz için böyle söylenmez: kendi davranışımızı wish olmadan, kendimiz değiştiririz. ✗ I wish I would… yerine I wish I could… ya da I wish I had….

Karşılaştırın:

wish mi, hope mu. hope — gayet olabilecek bir şey için, ondan sonra olağan zaman gelir: I hope you get the job. I hope it doesn't rain tomorrow. wish — olmayan bir şey için: I wish I had a job. Üçüncü bir anlamı da var — isimle, geçmiş zaman olmadan dilek: I wish you luck, We wish you a happy New Year.

Geçmiş hakkında (“keşke o zaman … -saydım”) wish başka türlü kurulur, o biçim ileride gelecek. Burada yalnızca şimdiki zaman var.

Başka örnekler:

Böyle söylenmez. ✗ I wish I didn't must work on Saturdays → ✓ I wish I didn't have to work on Saturdays. must'ın geçmiş biçimi yoktur, bu yüzden wish'ten sonra have to gerekir.

Kendinizi sınayın. I wish I lived in the country ne demek: kişi şehir dışında yaşıyor mu, yaşamıyor mu? “Keşke Almanca bilsem” nasıl söylenir? “Umarım yarın hava güneşli olur” — wish mi, hope mu?