Spijt en wensen uitspreken

In B1 #8 voerde de verleden tijd na if weg van de werkelijkheid: If I had more time… — er is geen tijd. I wish werkt net zo. Zo zeg je in het Engels ‘jammer dat…’ of ‘ik wou dat…’.

De vorm: I wish + onderwerp + verleden tijd. Het werkwoord staat in de verleden tijd, maar het gaat over vandaag.

Het belangrijkste: het teken draait om. Kijk naar de tabel: waar in het echt ‘niet’ staat, staat in de wens ‘wel’, en omgekeerd. I wish I had a car — ‘jammer dat ik geen auto heb’. I wish I didn't have to work — ‘jammer dat ik moet werken’. De zin met ‘jammer dat’ noemt wat er is (‘jammer dat ik geen…’), de Engelse zin noemt wat je graag zou willen — net als ‘ik wou dat ik een auto had’. Daarom verdwijnt of verschijnt de ontkenning als je ‘jammer dat’ vertaalt.

Waarom de verleden tijd. I wish I had a car is in feite de eerste helft van de voorwaardelijke zin uit B1 #8 zonder de tweede: ‘als ik een auto had…’. Ook hier betekent de verleden vorm ‘dit is in werkelijkheid niet zo’. Het Nederlands doet hetzelfde: ‘ik wou dat ik een auto had’. Beheers je If I had…, dan bouw je I wish I had… precies zo; vaak staan ze ook naast elkaar: I wish I had a car. If I had a car, I'd drive to work.

Bij be past were voor alle personen, net als in If I were you; in de spreektaal ook was. Kunnen geef je weer met could: I wish I could drive. Moeten — met didn't have to, omdat must geen verleden vorm heeft (A2 #10).

If only — hetzelfde, maar sterker, bijna een uitroep: If only I had more time! — ‘Had ik maar meer tijd!’

I wish + would — ik wil dat er iets verandert. Zo praat je over het gedrag van een ander dat je irriteert, en over wat niet van ons afhangt: I wish you would stop interrupting me. — ‘Hou nou eens op met me te onderbreken’ — met een verwijt. I wish it would stop raining. — ‘Hield het maar op met regenen.’ would kijkt vooruit: de ander kan zich anders gaan gedragen. Over jezelf zeg je dat niet: je eigen gedrag verander je zelf, zonder wish. In plaats van ✗ I wish I would… — I wish I could… of I wish I had….

Vergelijk:

wish of hope. hope — over iets wat heel goed kan gebeuren, en daarna de gewone tijd: I hope you get the job. I hope it doesn't rain tomorrow. wish — over iets wat er niet is: I wish I had a job. Er is nog een derde betekenis — een wens met een zelfstandig naamwoord, zonder verleden tijd: I wish you luck, We wish you a happy New Year.

Over het verleden (‘jammer dat ik toen niet…’) wordt wish anders gebouwd; die vorm komt later. Hier — alleen over het heden.

Meer voorbeelden:

Zo zeg je het niet. ✗ I wish I didn't must work on Saturdays → ✓ I wish I didn't have to work on Saturdays. must heeft geen verleden vorm, daarom staat na wish have to.

Test jezelf. Wat betekent I wish I lived in the country: woont iemand buiten de stad of niet? Hoe zeg je ‘jammer dat ik geen Duits spreek’? wish of hope: ‘hopelijk is het morgen zonnig’?