Κρατάω ζωντανή τη συζήτηση και ζητάω διευκρινίσεις

Η ζωντανή κουβέντα στηρίζεται σε σύντομες ατάκες: «αλήθεια;», «σοβαρά;», «κι εγώ», «έτσι δεν είναι;». Στα ελληνικά γι' αυτές αρκούν λίγες λέξεις που δεν αλλάζουν. Τα αγγλικά τις φτιάχνουν από ένα υλικό — το βοηθητικό ρήμα της πρότασης στην οποία απαντάς. Το επαναλαμβάνουν σαν ηχώ: στην ουρά της ερώτησης, στην ερώτηση-αντίδραση, στο «κι εγώ». Γι' αυτό το πρώτο βήμα είναι πάντα το ίδιο: βρες αυτό το ρήμα.

Από πού παίρνεις το βοηθητικό ρήμα. Αν στην πρόταση υπάρχει be, have (στον Perfect), can, will ή άλλο τροπικό ρήμα, ηχώ γίνεται αυτό. Αν όχι — στον Present Simple και στον Past Simple — τον ρόλο του παίρνει το do, does ή did, όπως σε μια συνηθισμένη ερώτηση.

Ερώτηση-ουρά. Δήλωση, κόμμα και μια σύντομη ερώτηση — «…, έτσι δεν είναι;», «…, ε;». Η ουρά είναι αντίθετη από την πρόταση: μετά από καταφατική πρόταση — αρνητική, μετά από αρνητική — καταφατική. Στην ουρά υπάρχουν μόνο το βοηθητικό ρήμα και η αντωνυμία.

Ειδικές περιπτώσεις. Το I am έχει ουρά aren't I: I'm late, aren't I? Οι λέξεις never, hardly, nobody είναι ήδη αρνητικές (B1 #12), γι' αυτό η ουρά μετά από αυτές είναι καταφατική: You've never been to Wales, have you? Μετά το Let's… η ουρά είναι shall we: Let's have a break, shall we?

Ο επιτονισμός αποφασίζει αν ρωτάς ή όχι. Η φωνή πέφτει στην ουρά ↘ — είσαι σίγουρος και περιμένεις συμφωνία: Lovely day, isn't it? Έτσι συνήθως ανοίγει και μια κουβέντα με άγνωστο. Η φωνή ανεβαίνει ↗ — πραγματικά δεν ξέρεις και ρωτάς: You're from Leeds, aren't you? — «…ή κάνω λάθος;».

Σύντομη απάντηση. Στην ουρά και σε κάθε ερώτηση για «ναι» ή «όχι» απαντάμε με την ίδια ηχώ: — You're from Leeds, aren't you? — Yes, I am. / No, I'm not. I'm from York. Ένα σκέτο Yes ή No ακούγεται ξερό.

Ερώτηση-αντίδραση — «Α ναι; Αλήθεια;». Βοηθητικό ρήμα και αντωνυμία, καταφατικά ή αρνητικά όπως στον συνομιλητή, και η φωνή ανεβαίνει. Έτσι δείχνεις ενδιαφέρον ή έκπληξη και ζητάς να σου πουν κι άλλα:

Για να διευκρινίσεις μια λεπτομέρεια που δεν άκουσες, βάλε το did you say σε μια συνηθισμένη ερώτηση: Sorry, where did you say she works? — «Συγγνώμη, πού είπατε ότι δουλεύει;». Ή πιο απλά: Sorry, what did you say?, Sorry, could you say that again?

So do I και Neither do I — «κι εγώ» και «ούτε εγώ». So + βοηθητικό ρήμα + υποκείμενο — συμφωνία με μια καταφατική πρόταση. Neither + βοηθητικό ρήμα + υποκείμενο — συμφωνία με μια αρνητική. Η σειρά είναι ανεστραμμένη, όπως στην ερώτηση.

Το ρήμα το παίρνεις από την ατάκα του συνομιλητή — το ίδιο και στον ίδιο χρόνο. Μετά το Neither είναι καταφατικό: η άρνηση βρίσκεται ήδη μέσα στο neither, όπως στο neither … nor (B1 #6). Το Nor do I σημαίνει το ίδιο με το Neither do I και στα βρετανικά αγγλικά ακούγεται πολύ συχνά. Το υποκείμενο μπορεί να είναι οποιοδήποτε: — Anna likes jazz. — So does her husband.

Στην κουβέντα είναι πιο απλό: Me too αντί για So do I και Me neither αντί για Neither do I. Αυτοί οι τύποι δεν αλλάζουν, αλλά ακούγονται πιο πρόχειροι· στον γραπτό και στον επίσημο λόγο χρειάζεται ο πλήρης.

Διαφωνώ — με την ίδια ηχώ, χωρίς so και neither, με τόνο στην αντωνυμία: — I love winter. — Oh, I don't. — I can't stand jazz. — Really? I can. — I've never been to Paris. — I have.

Η αρνητική ερώτηση εκφράζει έκπληξη ή περιμένει συμφωνία: Isn't it beautiful? — «Δεν είναι πανέμορφο;»· Didn't you get my message? — «Δεν πήρες το μήνυμά μου;»· Haven't we met before? — «Δεν έχουμε ξαναγνωριστεί;».

Η απάντηση ακολουθεί το γεγονός, όχι τη μορφή της ερώτησης. Πήρες το μήνυμα — Yes, I did. Δεν το πήρες — No, I didn't. Έτσι απαντάμε και στην ουρά μετά από άρνηση: — You didn't call him, did you? — No, I didn't. (δεν τηλεφώνησες). Το Yes πάει πάντα με καταφατικό ρήμα, το No — με αρνητικό.

Σύγκρινε:

Έτσι δεν λέγεται. ✗ I'm late, amn't I? → ✓ I'm late, aren't I? Ο τύπος amn't στα πρότυπα αγγλικά δεν υπάρχει.

Έλεγξε τον εαυτό σου. Ποια ουρά έχει το She's never been here; Πώς συμφωνείς με το I can't sleep in hot weather; Πήρες το email· τι απαντάς στο Didn't you get my email?