Λέω πότε και πόσο συχνά θα γίνει κάτι

Στο A2 #27 έμαθες τον κανόνα των υποθετικών προτάσεων: μετά το if για το μέλλον μπαίνει ενεστώτας — If it rains, I'll stay at home, όχι ✗ If it will rain. Το μέλλον έχει ήδη ειπωθεί στην κύρια πρόταση (I'll stay), ενώ το κομμάτι με το if λέει μόνο με ποια προϋπόθεση θα γίνει.

Με τον ίδιο τρόπο λειτουργούν οι χρονικοί σύνδεσμοι. Το κομμάτι με when, as soon as, until, before, after, by the time λέει σε ποια στιγμή θα γίνει κάτι, και μέλλοντας μέσα του δεν υπάρχει, αν και στα ελληνικά εκεί συχνά ακούγεται κι ένα «θα»: «θα σε πάρω όταν (θα) φτάσω» — I'll call you when I get there. Στα αγγλικά αρκεί ένα will για όλη την πρόταση: η κύρια πρόταση έχει ήδη πει ότι μιλάμε για το μέλλον.

Τύπος. Στην κύρια πρόταση — will, going to, προστακτική ή τροπικό ρήμα. Στο κομμάτι με τον σύνδεσμο — Present Simple.

Το till είναι η καθομιλουμένη παραλλαγή του until και σημαίνει το ίδιο. Μετά το while συνήθως μπαίνει Present Continuous: το while μιλάει για μια διαδικασία που εξελίσσεται — κι αυτό είναι ενεστώτας.

Άρνηση και ερώτηση φτιάχνονται με τους συνηθισμένους κανόνες, και ο χρόνος είναι ο ίδιος: μέλλοντας στην κύρια πρόταση, ενεστώτας μετά τον σύνδεσμο. I won't leave until you get back. What will you do when you finish university? Will you call me as soon as you hear something?

Η σειρά των μερών είναι ελεύθερη. Αν το κομμάτι με τον σύνδεσμο έρχεται πρώτο, μετά από αυτό μπαίνει κόμμα: When I get home, I'll call you. Αν έρχεται δεύτερο — κόμμα δεν μπαίνει: I'll call you when I get home. Είναι ο ίδιος κανόνας με την αφήγηση για το παρελθόν (B1 #2).

«Όταν τελειώσω» — Present Perfect. Αν έχει σημασία ότι η μία δουλειά θα έχει τελειώσει εντελώς πριν αρχίσει η άλλη, μετά τον σύνδεσμο μπαίνει Present Perfect: I'll send you the report when I've finished it. — «θα σου στείλω την αναφορά όταν την τελειώσω (όλη, ολόκληρη)». As soon as I've read the book, I'll give it back. Έτσι λένε πιο συχνά μετά τα when, after, as soon as, once, until. Και το Present Simple εδώ είναι σωστό· το Present Perfect τονίζει ότι η δουλειά θα έχει γίνει. Μέλλοντας δεν υπάρχει ούτε εδώ.

Πότε χρησιμοποιείται. Τρεις τυπικές περιστάσεις:

• να συμφωνήσεις και να υποσχεθείς: I'll text you as soon as I land. — «Θα σου στείλω μήνυμα μόλις προσγειωθώ»·
• να δώσεις οδηγίες: Don't open the door until the light goes green. — «Μην ανοίξετε μέχρι να ανάψει το πράσινο»·
• να περιγράψεις ένα σχέδιο βήμα βήμα: After we've had lunch, we'll go to the museum.

until — «μέχρι να». Όπως στο ελληνικό «περίμενε μέχρι να γυρίσω», έτσι και στα αγγλικά άρνηση δεν υπάρχει: Wait until I come back. Αν η άρνηση είναι στην κύρια πρόταση, βγαίνει «όχι πριν»: I won't pay until I see the car. — «Δεν θα πληρώσω πριν δω το αυτοκίνητο». Προσοχή μόνο σε ένα: το ελληνικό «μέχρι» λέει και «το αργότερο ως τότε» («θα την τελειώσω μέχρι να γυρίσεις»). Το until αυτό δεν το λέει — λέει ότι κάτι κρατάει ως εκείνη τη στιγμή. Για το «το αργότερο» υπάρχει το by the time.

Σύγκρινε με το if και με την ερώτηση. Το when έχει δύο γείτονες, και το μπερδεύουν και με τους δύο:

Ο έλεγχος είναι απλός, και τα ελληνικά εδώ βοηθούν. Αν στα ελληνικά θα έλεγες «πότε» — ρωτάς ή λες ότι δεν ξέρεις πότε, — είναι ερώτηση, και το will μπαίνει όπως σε κάθε ερώτηση για το μέλλον. Αν θα έλεγες «όταν» — το when ονομάζει τη στιγμή στην οποία θα γίνει η κύρια πράξη, είναι σύνδεσμος, και μετά από αυτό μπαίνει ενεστώτας.

Πόσο συχνά: every. Το every + ουσιαστικό στον ενικό δηλώνει τακτικότητα: every day, every Monday, every summer. Με αριθμό βγαίνει διάστημα: every two weeks — «κάθε δύο εβδομάδες», every three hours — «κάθε τρεις ώρες». Το ουσιαστικό εδώ είναι στον πληθυντικό, γιατί το every αναφέρεται σε όλη την ομάδα «δύο εβδομάδες». every other day — «μέρα παρά μέρα»: κάθε δεύτερη μέρα. Μαζί με τα once a week, twice a month (A1) αυτοί είναι δύο τρόποι να πεις τη συχνότητα: το once a week λέει πόσες φορές σε μια περίοδο, το every two weeks — τι διάστημα υπάρχει ανάμεσα στις φορές.

every time και whenever — «κάθε φορά που». Κι αυτοί είναι χρονικοί σύνδεσμοι, και ο κανόνας τους είναι ο ίδιος: για το μέλλον μετά από αυτούς — ενεστώτας. Every time I see him, he's on the phone. — για κάτι που γίνεται πάντα. Whenever you're in Leeds, come and see us. — για το μέλλον, αλλά you're, όχι ✗ you'll be.

every και each. Και τα δύο σημαίνουν «κάθε», και τα δύο μπαίνουν πριν από ουσιαστικό στον ενικό, και το ρήμα μετά από αυτά είναι κι αυτό στον ενικό: Every room has a TV. Each room has a TV. Η διαφορά είναι στο πώς κοιτάζει ο ομιλητής την ομάδα:

Διαφέρουν και στη μορφή:

• το each λέγεται και για δύο: She had a bag in each hand. Το every — μόνο για τρία και πάνω.
• το each στέκεται και μόνο του και με of: each of us, each of the rooms, We each got a copy. Το every δεν μπορεί: ✗ every of us → ✓ each of us ή every one of us.
• με τα almost, nearly, not ταιριάζει μόνο το every: almost every day, Not every hotel has a lift.

Εκεί που ταιριάζουν και τα δύο, η διαφορά σχεδόν δεν ακούγεται: τα every time και each time σημαίνουν το ίδιο.

Κι άλλα παραδείγματα:

Έτσι δεν λέγεται. ✗ every days → ✓ every day. Μετά το every χωρίς αριθμό το ουσιαστικό είναι πάντα στον ενικό.

Έλεγξε τον εαυτό σου. Πώς λες «Πάρε με τηλέφωνο μόλις φτάσεις»; Γιατί στο I don't know when she'll arrive μπαίνει will; each ή every: She wore a ring on ___ hand;