Powiedzieć, kiedy i jak często to się stanie

W A2 #27 poznałeś regułę zdań warunkowych: po if o przyszłości stawia się czas teraźniejszy — If it rains, I'll stay at home, a nie ✗ If it will rain. Przyszłość została już nazwana w części głównej (I'll stay), a część z if mówi tylko, pod jakim warunkiem ona nastąpi.

Dokładnie tak samo działają spójniki czasowe. Część z when, as soon as, until, before, after, by the time mówi, w którym momencie coś się stanie, i czasu przyszłego w niej nie ma, choć po polsku on tam jest: „zadzwonię, kiedy przyjadę” — I'll call you when I get there. Angielskiemu wystarczy jedno will na całe zdanie: część główna już powiedziała, że mowa o przyszłości.

Forma. W części głównej — will, going to, tryb rozkazujący albo czasownik modalny. W części ze spójnikiem — Present Simple.

till — potoczny wariant until, znaczy to samo. Po while zwykle stoi Present Continuous: while mówi o procesie, który trwa — i to też jest czas teraźniejszy.

Przeczenie i pytanie buduje się według zwykłych reguł, a czasy są te same: przyszły w części głównej, teraźniejszy po spójniku. I won't leave until you get back. What will you do when you finish university? Will you call me as soon as you hear something?

Kolejność części jest dowolna. Jeśli część ze spójnikiem idzie pierwsza, stawia się po niej przecinek: When I get home, I'll call you. Jeśli druga — przecinka nie ma: I'll call you when I get home. To ta sama reguła co w opowiadaniu o przeszłości (B1 #2): po polsku przecinek przed „kiedy” stoi zawsze, po angielsku — nie.

„Kiedy skończę” — Present Perfect. Jeśli ważne jest, że jedna sprawa zostanie całkowicie zakończona, zanim zacznie się druga, po spójniku stawia się Present Perfect: I'll send you the report when I've finished it. — „przyślę, kiedy skończę (cały, w całości)”. As soon as I've read the book, I'll give it back. Tak najczęściej mówi się po when, after, as soon as, once, until. Present Simple też jest tu poprawny; Present Perfect podkreśla, że sprawa będzie załatwiona. Czasu przyszłego nie ma i tutaj.

Kiedy się tego używa. Trzy typowe sytuacje:

• umówić się i obiecać: I'll text you as soon as I land. — „Napiszę, jak tylko wyląduję”;
• dać instrukcję: Don't open the door until the light goes green. — „Nie otwierajcie, dopóki nie zapali się zielone”;
• rozpisać plan krok po kroku: After we've had lunch, we'll go to the museum.

until — bez „nie”. Po polsku mówi się „poczekaj, aż wrócę” albo „poczekaj, dopóki nie wrócę” — w drugim wariancie jest „nie”, choć sens jest twierdzący: czekać, a potem ja wrócę. W angielskim until samo znaczy „aż, dopóki nie”, i drugiego przeczenia po nim nie ma: Wait until I come back. Bezpieczna podpowiedź — myśl o „aż”. Jeśli natomiast przeczenie stoi w części głównej, wychodzi „nie wcześniej, niż”: I won't pay until I see the car. — „Nie zapłacę, dopóki nie zobaczę samochodu”.

Porównaj z if i z pytaniem. when ma dwóch sąsiadów i z oboma się je myli:

Sprawdzian jest prosty. Jeśli pytasz „kiedy?” albo mówisz, że nie wiesz kiedy — to pytanie, i will stoi w nim jak w każdym pytaniu o przyszłość. Jeśli when nazywa moment, w którym stanie się główna czynność — to spójnik, i po nim jest czas teraźniejszy.

Jak często: every. every + rzeczownik w liczbie pojedynczej nazywa regularność: every day, every Monday, every summer. Z liczebnikiem powstaje odstęp: every two weeks — „co dwa tygodnie”, every three hours — „co trzy godziny”. Rzeczownik stoi tu w liczbie mnogiej, tak jak po polsku, bo every odnosi się do całej grupy „dwa tygodnie”. every other day — „co drugi dzień”. Razem z once a week, twice a month (A1) to dwa sposoby, żeby powiedzieć o częstotliwości: once a week — ile razy w danym okresie, every two weeks — jaki jest odstęp między razami.

every time i whenever — „za każdym razem, kiedy”. To też spójniki czasowe, i reguła jest dla nich ta sama: o przyszłości po nich — czas teraźniejszy. Every time I see him, he's on the phone. — o tym, co dzieje się zawsze. Whenever you're in Leeds, come and see us. — o przyszłości, ale you're, a nie ✗ you'll be.

every i each. Oba znaczą „każdy”, oba stoją przed rzeczownikiem w liczbie pojedynczej, i czasownik po nich też jest w pojedynczej: Every room has a TV. Each room has a TV. Różnica polega na tym, jak mówiący patrzy na grupę:

Różnią się też formą:

• each bywa i o dwóch: She had a bag in each hand. every — tylko o trzech i więcej.
• each stoi samodzielnie i z of: each of us, each of the rooms, We each got a copy. every tak nie potrafi: ✗ every of us → ✓ each of us albo every one of us.
• Z almost, nearly, not pasuje tylko every: almost every day, Not every hotel has a lift.

Tam, gdzie możliwe są oba, różnicy prawie nie słychać: every time i each time znaczą to samo.

Więcej przykładów:

Tak się nie mówi. ✗ every days → ✓ every day. Po every bez liczebnika rzeczownik stoi zawsze w liczbie pojedynczej.

Sprawdź się. Jak powiedzieć „Zadzwoń do mnie, jak tylko przyjedziesz”? Dlaczego w I don't know when she'll arrive stoi will? each czy every: She wore a ring on ___ hand?