Εξηγώ μια απόφαση

Το να εξηγήσεις μια απόφαση σημαίνει να απαντήσεις σε τρεις ερωτήσεις: με ποιον σκοπό (σκοπός), γιατί (αιτία) και «ναι, αλλά…» (εναντίωση: παραδέχεσαι αυτό που εμπόδιζε και παρ' όλα αυτά επιμένεις στο δικό σου). Μερικές λέξεις τις ξέρεις: το to + ρήμα με τη σημασία «για να» (A2 #21), τα because, so, because of (A2 #31). Τώρα — ολόκληρο το σετ.

Ο κύριος κανόνας του μαθήματος είναι ένας: μετά από κάποιες λέξεις ακολουθεί ολόκληρη πρόταση — με υποκείμενο και ρήμα, μετά από άλλες — μόνο ουσιαστικό ή τύπος σε -ing. Σχεδόν όλα τα λάθη εδώ γίνονται επειδή μια λέξη από τη μία στήλη μπαίνει σαν λέξη από την άλλη.

Σκοπός — για ποιο λόγο.

Το to + ρήμα είναι ο πιο συχνός τρόπος: I came in early to finish the report. — «Ήρθα νωρίτερα για να τελειώσω την αναφορά».

Το in order to είναι το ίδιο, μόνο πιο επίσημο, σαν το ελληνικό «προκειμένου να»· έτσι γράφουν σε επιστολές και ανακοινώσεις: We have changed the timetable in order to reduce delays. Άρνηση — in order not to: I left early in order not to miss the train.

Το so that + πρόταση χρειάζεται όταν ο σκοπός έχει δικό του υποκείμενο: I left the key under the mat so that she could get in. — έφυγα εγώ, ενώ να μπει πρέπει εκείνη. Το to εδώ δεν ταιριάζει: θα έλεγε ότι να μπω σκόπευα εγώ ο ίδιος. Το ελληνικό «για να» καλύπτει και τις δύο περιπτώσεις («για να μπω», «για να μπει»), τα αγγλικά όχι. Μέσα στο so that συνήθως μπαίνει τροπικό ρήμα: για το παρόν και το μέλλον — can, will ή απλώς ενεστώτας, για το παρελθόν — could, would:

Στην κουβέντα το that συχνά παραλείπεται: I left the key so she could get in.

Το for + ουσιαστικό δηλώνει κι αυτό σκοπό, αλλά με αντικείμενο, όχι με πράξη: I went out for some milk. We stopped for lunch. Πριν από ρήμα το for δεν μπαίνει: ✗ for buy → ✓ to buy.

Μην μπερδεύεις το so that με το so … that. Στο B1 #30 είχαμε το so … that — «τόσο…, που»: συνέπεια. Εδώ το so that σημαίνει «για να»: σκοπός. Διαφέρουν στο αν υπάρχει λέξη ανάμεσα στο so και στο that:

Αιτία — γιατί.

Το because + πρόταση: We took a taxi because it was raining. Το because of + ουσιαστικό: We took a taxi because of the rain. Το νόημα είναι ένα, αλλά η συνέχεια έχει άλλη μορφή — όπως στο ελληνικό «επειδή έβρεχε» και «λόγω της βροχής».

Τα as και since + πρόταση σημαίνουν κι αυτά «αφού, καθώς, εφόσον». Τα χρησιμοποιούν όταν η αιτία είναι γνωστή και στους δύο ή αυτονόητη, και συνήθως τα βάζουν στην αρχή: As it was late, we decided to stay. Since you're here, can you help me? Ακούγεται λίγο πιο λόγιο από το because. Το since το ξέρεις από το A2 #5 ως «από τότε που»· όπως και στο ελληνικό «αφού», που είναι και χρονικό και αιτιολογικό, τα ξεχωρίζει ο χρόνος του ρήματος: I've lived here since I was ten — χρόνος, Since you're busy, I'll ask Tom — αιτία.

Στην κουβέντα στην ερώτηση Why? μπορείς να απαντήσεις μόνο με Because…: — Why are you leaving? — Because I'm tired. Στον γραπτό λόγο πρόταση με Because δεν στέκεται χωριστά: τη δένουν με την κύρια.

Εναντίωση — «αν και», «παρά». Η εναντίωση αναγνωρίζει ένα γεγονός που μιλάει εναντίον σου — και παρ' όλα αυτά οδηγεί στην απόφασή σου. Ακριβώς έτσι αναγνωρίζεις μια αντίρρηση χωρίς να εγκαταλείψεις τη θέση σου.

Το although + πρόταση: Although it was expensive, we bought it. Το though είναι το ίδιο, μόνο πιο καθημερινό. Μπορεί να μπει και στο τέλος, μετά από κόμμα: It was expensive. We bought it, though. — «Ήταν ακριβό. Το αγοράσαμε όμως».

Το even though είναι πιο δυνατό: το γεγονός σίγουρα υπήρξε και είναι σοβαρό, αλλά δεν εμπόδισε: Even though he apologised, she didn't forgive him. — «Παρόλο που ζήτησε συγγνώμη, εκείνη δεν τον συγχώρησε».

Τα despite και in spite of + ουσιαστικό ή -ing: Despite the rain, we went out. In spite of being tired, she finished the report. Το despite — χωρίς of, το in spite of — με of. Για να συνδέσεις ολόκληρη πρόταση, χρειάζεται το despite the fact that, «παρά το γεγονός ότι»: Despite the fact that it was raining, we went out.

Το however — «ωστόσο». Δεν είναι σύνδεσμος: στέκεται ανάμεσα σε δύο χωριστές προτάσεις, και μετά από αυτό μπαίνει κόμμα: It was raining. However, we went out. Ο πιο απλός τρόπος είναι το but: It was raining, but we went out.

Ένας σύνδεσμος για μία σύνδεση. Στα ελληνικά το «αν και…, όμως…» ακούγεται συχνά. Στα αγγλικά τα although και but δεν μπαίνουν μαζί: ή Although it was raining, we went out, ή It was raining, but we went out.

Πώς αναγνωρίζεις μια αντίρρηση. Έτοιμες φράσεις για την κουβέντα:

on time και in time. Στα ελληνικά και τα δύο λέγονται συχνά «στην ώρα» ή «έγκαιρα», αλλά το νόημα είναι διαφορετικό:

Το on time — τη στιγμή που ορίστηκε, όχι αργότερα. Το in time — αρκετά νωρίς για να προλάβεις κάτι: in time for dinner, in time to say goodbye. Το just in time — «ίσα ίσα προλάβαμε, την τελευταία στιγμή».

Κι άλλα παραδείγματα:

Έτσι δεν λέγεται. ✗ in order to that she could come → ✓ so that she could come. Μετά το in order to ακολουθεί ρήμα, όχι πρόταση.

Έλεγξε τον εαυτό σου. Σε τι διαφέρει το I left early so that I could catch the train από το I left so early that I caught the train; Ξαναγράψε με despite: Although he was ill, he went to work. on time ή in time: We got there just ___ to see the start;