Upprifjun 2 (lexíur 7–11)
Tilkynntur kjarnatími. Tvö kjarnaþáttanna bera enga tölu, svo raunveruleg kennslustund er lengri en þessi summa.
Vandasamt atriði
10 mín.Á íslensku eru „varla“ og „sjaldan“ neikvæð orð sem þurfa ekkert „ekki“: „ég þekki hann varla“. Á ensku er það eins: sum orð bera neitunina sjálf, án not: hardly — „varla, naumast“, hardly ever — „nánast aldrei“, rarely — „sjaldan“.
Staðan. Þessi orð standa þar sem tíðniatviksorðin standa (lexía A1 #11): á undan aðalsögninni, en á eftir be og á eftir hjálparsögn eða háttarsögn. Á íslensku koma „varla“ og „sjaldan“ á eftir sögninni, oft líka á eftir andlaginu („ég þekki hann varla“); á ensku standa þau á undan aðalsögninni.
| I hardly know him. | Ég þekki hann varla. |
| She's hardly ever at home. | Hún er nánast aldrei heima. |
| We rarely go to the cinema. | Við förum sjaldan í bíó. |
| I can hardly hear you. | Ég heyri varla í þér. |
| I've hardly slept this week. | Ég hef varla sofið í vikunni. |
Hvað hvert þeirra merkir.
hardly — „varla, naumast“ um stig: I could hardly breathe. — „Ég gat varla andað“. Sérstaklega oft með can og could: I can hardly wait! — „Ég get varla beðið!“
hardly ever — „nánast aldrei“ um tíðni: It hardly ever snows here. Þetta er þrepið á milli rarely og never: always → usually → often → sometimes → rarely → hardly ever → never.
rarely — „sjaldan“, hlutlausara: I rarely eat meat. Í ritmáli merkir seldom það sama.
Í stuttu svari standa þessi orð ein, án sagnar: — Do you see your cousins? — Hardly ever. — Do you go to concerts? — Rarely. Venjulega talmálsútgáfan er með not: I don't go very often, I don't really know him. Hún er mildari og einfaldari; hardly og rarely hljóma nákvæmar og aðeins sterkari, og fara þess vegna sérstaklega vel í rituðu máli.
hardly any, hardly anyone. Með any og orðum dregnum af því (lexía A2 #14) verður til „nánast ekkert“: There's hardly any milk left. — „Það er varla nein mjólk eftir“. Hardly anyone came. — „Það kom varla nokkur“. There's hardly anything in the fridge. — „Það er varla neitt í ísskápnum“.
Önnur neitun er ekki sett. Orðið er þegar neikvætt, og not við hliðina gefur tvöfalda neitun, sem er ekki til í staðlaðri ensku: ✗ I don't hardly know him → ✓ I hardly know him. Þetta er sama lögmálið og hjá neither … nor (lexía B1 #6) og nobody (lexía A2 #14). Þess vegna kemur any á eftir hardly, ekki no: hardly any time, en ekki ✗ hardly no time.
Hvernig á að þýða. „Varla“ + sögn — það er hardly + sögn án not; „nánast aldrei“, „varla nokkurn tíma“ — hardly ever; „varla neitt“, „varla nokkur“, „nánast ekkert“ — hardly any, hardly anyone, hardly anything. Íslenskan fer hér eins að: „varla neitt“, ekki „varla ekkert“. Ef íslenska setningin er með „nánast ekki“ eða „nánast ekkert“, þá fer „ekki“ ekki yfir í ensku setninguna: orðið hardly hefur þegar unnið verk þess.
hard og hardly eru ólík orð. hard er bæði lýsingarorð og atviksorð: I work hard — „ég vinn mikið og af kappi“ (lexía A2 #15). hardly er ekki atviksorð af hard, heldur sérstakt orð með sína eigin merkingu:
| She works hard. | Hún vinnur mikið. |
| She hardly works. | Hún vinnur varla neitt. |
Tveir stafir snúa merkingunni við.
Svona er ekki sagt. ✗ I go hardly ever to the cinema → ✓ I hardly ever go to the cinema. Á íslensku stendur „nánast aldrei“ á eftir sögninni: „ég fer nánast aldrei í bíó“. Á ensku fara þessi orð ekki á milli sagnarinnar og þess sem kemur á eftir henni.
Prófaðu kunnáttuna. Hvernig segirðu „ég þekki nágrannana varla“? Hvað merkir He works hard, og hvað He hardly works? Hvað er athugavert við There's hardly no time?
sýna svörin
Æfingar úr lexíum 7–11
35 mín.1. Blönduð eyðufylling.
- This time tomorrow I (fly) to Edinburgh
- If I (have) more time, I (learn) Italian
- I wish I (can) speak Italian
- His car is outside — he be at home. (nánast viss um að svo sé)
- It was hard, but we (manage) finish on time
- If I (be) you, I'd call her
- I wish my neighbour (stop) playing the drums at night
- That be Tom — he's in Spain this week. (nánast viss um að svo sé ekki)
- The train (suppose) arrive at six, but it's late again
- you (use) the car tonight? I'd like to borrow it
- You (not / need) bring anything — we've got everything
Sýna svörin
2. Villuleit.
- I'll flying to London at ten.
- If I would have more money, I would buy a flat.
- I wish I have a bigger kitchen.
- She must to be tired after the trip.
- I will can swim by the summer.
- I supposed to be at work at nine.
- I know him hardly.
- He works hardly — he's never at his desk.
Sýna svörin
3. Umorðaðu með orðinu í svigunum.
- I almost never eat meat. (hardly ever)
- I can only just hear you. (hardly)
- There's almost no milk left. (hardly any)
- We don't go out very often. (rarely)
- Almost nobody came to the meeting. (hardly anyone)
- She's almost never late. (hardly ever)
Sýna svörin
4. Pörun.
- He must be at home.
- He might be at home.
- He can't be at home.
- You don't need to come.
- You're supposed to come.
- You mustn't come.
Sýna svörin
5. Umbreyting
- I don't have a car, so I can't drive to work. (If …)
- I can't play the guitar. (I wish …)
- Will you use the printer this afternoon? (kurteislega, um áform)
- I'm sure she's in a meeting. (must)
- It was hard, but I finished the report. (managed to)
- My advice: talk to your manager. (If I were you …)
Sýna svörin
6. Þýddu á ensku.
1) Klukkan átta á morgun verð ég á leiðinni í vinnuna. 2) Í þínum sporum myndi ég ekki kaupa þennan bíl. 3) Synd að ég hef svona lítinn frítíma. 4) Hún hlýtur að vera heima — það er ljós í gluggunum. 5) Það var erfitt, en mér tókst að finna leiðina. 6) Ég horfi nánast aldrei á sjónvarp.
Sýna svörin
Samantekt
Farið yfir
- lexíur 7–11 í heild og hardly
- hardly ever
- rarely
- hardly any
Næst — lexía 13: að útskýra hvernig eitthvað er gert.
Endir kjarna
Kennslustund telst lokið þegar æfingum er lokið. Allt eftir þetta er valfrjálst.
valfrjálst
Lítil tjáningaræfing
Segðu frá upphátt og skrifaðu niður tíu setningar: hvað þú munt vera að gera á morgun á þremur tilteknum augnablikum; hvað þú myndir gera ef þú ættir eitt frjálst ár; hvað þú sérð eftir núna og hvað fer í taugarnar á þér í hegðun annarra; þrjár ágiskanir um samstarfsmann sem mætti ekki; hvað þér tókst nýlega og hvað þú gast ekki. Að minnsta kosti ein setning með hardly, hardly ever eða rarely.
Gátlisti fyrir lexíu 13:
- er be á milli 'll og -ing í Future Continuous, og ástandssagnir án -ing?
- í annarri gerð skilyrðissetninga would aðeins í aðalsetningunni, á eftir if — þátíð?
- á eftir wish þátíð, would aðeins um aðra manneskju, um raunverulega framtíð — hope?
- ágiskunin „nei“ með can't, ekkert to á eftir háttarsögn?
- engar tvær háttarsagnir hlið við hlið, um árangur í eitt skipti — managed to?
- ekkert aukalegt not við hliðina á hardly?
Æfðu þessa kennslustund í hinum köflunum
Áttu hugmynd að nýjum eiginleika?
⚑ valfrjálst