Að endursegja orð annarra nákvæmlega

Í lexíu A2 #29 lærðir þú að þekkja endursögn: He said he was tired — og að skilja að was merkir hér ekki fortíð. Nú þarftu að mynda endursögnina sjálf(ur), og ekki aðeins staðhæfingu, heldur líka spurningu og beiðni. Mynstrin eru þrjú, en rökin eitt: þú talar fyrir eigin hönd um samtal sem er þegar liðið.

Staðhæfing: tilfærsla tíða. Hana kynna said (hvað var sagt) eða told + hverjum (við hvern var sagt) — þetta par þekkirðu úr lexíu A2 #29. Ef inngangssögnin er í þátíð færist tíð endursagnarinnar eitt skref aftur. Enskan lagar tíð aukasetningarinnar að aðalsetningunni: orðin féllu „þá“, og allt sem er inni í þeim horfir líka frá „þá“. Íslenskan gerir svipað, en með viðtengingarhætti þátíðar: „hann sagði að hann væri þreyttur“, „hún sagði að hún hefði lokið við það“; enskan notar venjulegar þátíðarmyndir. Þetta eru sömu rök og hjá Past Perfect í lexíu B1 #1: atburðunum er raðað frá sjónarhóli frásagnarinnar.

Past Perfect, would, could, should og might færast ekki til: lengra aftur komast þær ekki. "I had finished" → She said she had finished.

Hvenær tilfærsla er ekki nauðsynleg. Ef inngangssögnin er í nútíð er engin tilfærsla: She says she's tired — svona er endursagt það sem var sagt rétt í þessu. Ef það sem var sagt er líka satt núna, má halda tíðinni: He said he lives in Leeds — og hann býr þar enn. Tilfærða lived er í þessu tilviki líka rétt.

Past Simple: tilfærsla er aðalreglan, án tilfærslu er líka rétt. "I lost my keys" → He said he had lost his keys — svona samkvæmt reglunni, og það er öruggast í rituðu máli. En Past Simple er oft látið standa óbreytt í endursögn: He said he lost his keys. Það er ekki villa: röð atburðanna er hvort sem er ljós — fyrst týndi hann, svo sagði hann frá — og Past Perfect bætir engu við. Sérstaklega oft er þetta sagt þegar tíminn er nefndur: She said she arrived on Monday. Í æfingum námskeiðsins eru báðar útgáfur teknar gildar; ef þú ert í vafa, færðu tíðina til.

Fornöfn, staður og tími. Nú talar önnur manneskja, þess vegna verður I að he eða she, og my — að his eða her. Ef endursögnin er sögð annan dag eða á öðrum stað breytast líka orð um tíma og stað:

Sama dag þarf ekki að breyta þeim: She said she'd call me tomorrow — ef morgundagurinn er ekki kominn.

Spurning: bein orðaröð og if. Í endursögn hættir spurningin að vera spurning: þú spyrð hennar ekki, heldur segir frá henni. Þess vegna hefur hún orðaröð venjulegrar staðhæfingar — fyrst frumlag, svo sögn, — do, does, did hverfa, og spurningarmerkið er ekki sett. Hana kynna asked eða wanted to know.

Spurning með orðinu where, what, why heldur því orði. Spurning án slíks orðs — sem svarað er með „já“ eða „nei“ — fær if eða whether, þetta er íslenska „hvort“.

Beiðni og fyrirmæli: to + sögn. Beiðni kynnir asked, fyrirmæli eða skipun — told, og á eftir þeim kemur manneskjan og to + sögn. Neitun — not to.

Could you…? er spurning að formi til, en beiðni að merkingu, þess vegna er hún endursögð með asked me to.

Berðu saman asked me to og asked me if. Íslenskan hefur hér tvær sagnir, „biðja“ og „spyrja“; enska asked nær yfir báðar, og það sem kemur á eftir greinir á milli:

Á eftir to kemur beiðni, á eftir if — spurning.

Svona er ekki sagt. ✗ She asked if I was coming? → ✓ She asked if I was coming. Endursögn spurningar er staðhæfing, og í lok hennar kemur punktur.

Prófaðu kunnáttuna. Hvernig endursegirðu orð Önnu "I've lost my phone"? Hvers vegna She asked where I lived, en ekki where did I live? Hvernig segirðu frá "Don't touch it!"?