Að koma ráðum annarra til skila

Eftir lexíu B1 #15 geturðu endursagt hvaða orð sem er með said, told og asked. En í lifandi endursögn skipta orðin minna máli en ætlunin: manneskjan ráðlagði, neitaði, lofaði, bauðst til. Enskan kemur ætluninni til skila með einni sögn. He said, "I'll help you" → He offered to help me. Endursögnin verður styttri, og strax sést hvers vegna manneskjan sagði þetta.

Myndin: þrjú mynstur. Sögnunum er skipt í þrjá hópa eftir því hvað kemur á eftir þeim. Hópinn þarf að læra með sögninni.

Sögn + hverjum/hvern + to + sögn. Sá sem talar vill að önnur manneskja geri eitthvað, og þess vegna þarf að nefna hana. Neitun — not to.

Hingað heyra líka ask og tell úr lexíu B1 #15: asked me to wait, told us not to be late.

Sögn + to + sögn, án viðtakanda. Sá sem talar tekur sjálfur að sér verkið eða neitar sjálfur, og þess vegna þarf ekki að nefna aðra manneskju.

Sögn + -ing, eða forsetning + -ing. suggest leggur fram hugmynd fyrir alla í einu, og sá sem á að framkvæma er ekki nefndur — þess vegna -ing. Á eftir forsetningu (for, on) stendur sögnin alltaf í -ing-mynd.

suggest hefur aðra útgáfu — með heilli setningu: She suggested that we should go by train. Hún kemur sér vel þegar þarf að nefna hverjum er stungið upp á.

Hvað verður einfaldara. Á eftir sögnum um ætlun þarf ekki tilfærslu tíða úr lexíu B1 #15. to + sögn og -ing-myndin hafa enga eigin tíð: tíðina ber sögnin um ætlun sjálf. Berðu saman: He said he would call me — endursögn orða, með would; He promised to call me — endursögn ætlunar, og would er óþarft. Endursögnin verður ekki aðeins styttri, heldur líka einfaldari.

Sumar þessara sagna taka líka heila setningu með that: She promised that she would call, He agreed that the plan was good. En um ætlun hljómar stutta myndin eðlilegar. Í frásögn af samtali er sögnum um ætlun yfirleitt skipt á við said og told. Ef öll tilsvör eru endursögð með said verður frásögnin einhæf, en ef öll eru með sögnum um ætlun hljómar hún eins og fundargerð.

Hvenær hvaða sögn. Vísbendingin er í orðum þess sem talar:

Beint ráð: You'd better… Áður en ráð er endursagt þarf að heyra það og kunna að gefa það sjálf(ur). Auk should (lexía A2 #11) og If I were you (lexía B1 #8) á enskan ráð með viðvörun: had better + sögn án to. Það merkir „gerðu þetta, annars fer illa“. had er hér ekki þátíð: myndin er föst og á við nútíð eða nánustu framtíð. Í tali er hún nær alltaf stytt: 'd better.

Neitun — not á eftir better: You'd better not. 'd er hér had, ekki would, þótt það sé skrifað eins.

should eða had better? You should see a doctor — rólegt ráð, „það væri skynsamlegt“. You'd better see a doctor — ákveðnara og um tiltekið tilvik: ef það er ekki gert, hefur það afleiðingar. Þess vegna er had better ekki notað um almenn sannindi: People should sleep eight hours, ekki had better. Við yfirmann eða ókunnuga manneskju getur You'd better… hljómað eins og hótun; um sjálfan sig — I'd better go — segja allir þetta, alltaf og við alla.

Endursögn. Beint ráð er endursagt með sögn um ætlun: "You'd better see a doctor" → She advised me to see a doctor; "You'd better not swim here" → He warned us not to swim there. had better færist ekki til í endursögn, og útgáfa með said er líka möguleg: She said I'd better see a doctor.

Berðu saman offer og suggest — á íslensku eru þetta tvær ólíkar sagnir, „bjóðast til“ og „stinga upp á“, og enskan skiptir alveg eins:

offer — að bjóða fram sjálfan sig, hjálp sína eða hlut; suggest — að leggja fram hugmynd.

Fleiri dæmi:

Svona er ekki sagt. ✗ He insisted to pay → ✓ He insisted on paying. Á eftir insist kemur alltaf on og -ing-mynd. ✗ You'd better to go → ✓ You'd better go. Á eftir had better, eins og á eftir háttarsögn, er to ekki sett.

Prófaðu kunnáttuna. Með hvaða sögn er "Let's take a taxi" endursagt? Hvað er athugavert við He advised to rest? Hvernig segirðu „Það er best að þú komir ekki of seint“ og hvernig er það endursagt?