Grammatica ~53 min van de kern over

Een dienst bestellen

Na deze les kun je

Ik kan zeggen dat ik iets niet zelf heb gedaan, maar heb laten doen — een reparatie, een knipbeurt, een bezorging.

Start de les Kern 53 min · stappen: 6 · optioneel: +2

Opgegeven kerntijd. Twee van de kernblokken hebben geen tijdsaanduiding, dus de echte les duurt langer dan deze som.

Grammatica

15 min

‘Ik heb mijn haar laten knippen’, ‘ik heb mijn auto laten repareren’, ‘we laten nieuwe ramen plaatsen’ — het Nederlands zegt met ‘laten’ dat iemand anders het werk deed. Het Engels maakt hetzelfde onderscheid, maar niet met let. Heeft iemand anders het werk op jouw verzoek gedaan — een vakman, de kapper, een bezorger — dan zeg je have + voorwerp + derde vorm.

De vorm: have — WAT — derde vorm. Dit is de lijdende vorm uit B1 #13 met een opdrachtgever erbij: My hair was cut — ‘mijn haar werd geknipt’ — wordt I had my hair cut — ‘ik heb mijn haar laten knippen (bij de kapper)’. De volgorde ligt vast: eerst have, dan het voorwerp, dan de derde vorm. Let op het verschil met het Nederlands: na ‘laten’ staat een infinitief (‘laten knippen’), na have + voorwerp de derde vorm (cut, repaired, painted). De derde vorm verandert niet, de tijd zit in have.

tijd voorbeeld in het Nederlands
Present Simple I have my hair cut every six weeks. Ik laat elke zes weken mijn haar knippen.
Present Continuous We're having the kitchen painted. We laten op dit moment de keuken schilderen.
Past Simple I had my car repaired last week. Vorige week heb ik mijn auto laten repareren.
Present Perfect I've just had my eyes tested. Ik heb net mijn ogen laten controleren.
going to We're going to have new windows put in. We gaan nieuwe ramen laten plaatsen.
modaal werkwoord You should have the boiler checked every year. Je zou de cv-ketel elk jaar moeten laten nakijken.

Het voorwerp kun je vervangen door een voornaamwoord, en dat komt op dezelfde plaats: I had it cut, We had them delivered.

Ontkenning en vraag. have is hier een gewoon hoofdwerkwoord, zoals in have breakfast. Daarom maak je de ontkenning en de vraag met do, does, did: I didn't have it cut, Did you have your car repaired?, Where do you have your hair cut?, How often do you have your windows cleaned? Om dezelfde reden wordt had hier niet afgekort tot 'd.

Wanneer gebruik je het?

Een dienst: een reparatie, een knipbeurt, een bezorging, een schoonmaak. We had the sofa delivered on Saturday. — De bank is zaterdag bij ons bezorgd. Wij hadden hem besteld, anderen hebben hem gebracht.

Iets vervelends wat jou is overkomen: They had their car stolen. — Hun auto is gestolen. She had her bag stolen on the train. Hier heeft niemand iets besteld: de vorm laat alleen zien dat het een persoon getroffen heeft, niet alleen een ding.

get in plaats van have — precies hetzelfde, alleen informeler: I need to get my phone fixed. Where did you get your hair cut? In het Britse Engels is get heel gewoon, vooral als iets moeilijk te regelen was of lang is uitgesteld.

Een dienst bestellen. In een werkplaats of aan de telefoon helpen deze kant-en-klare zinnen:

I'd like to have this jacket cleaned, please. Ik wil graag dit jasje laten stomen.
I need to get my watch repaired. Ik moet mijn horloge laten repareren.
How much does it cost to have a carpet cleaned? Hoeveel kost het om een tapijt te laten reinigen?
How long will it take? Hoelang duurt het?
When will it be ready? Wanneer is het klaar?

Vergelijk. Drie zinnen met dezelfde woorden zeggen drie verschillende dingen:

I cut my hair. Ik heb mijn haar zelf geknipt, met een schaar.
I had my hair cut. Ik heb mijn haar laten knippen — bij de kapper.
I had cut my hair. Ik had mijn haar zelf geknipt — vóór een andere gebeurtenis (Past Perfect, B1 #1).

Alles hangt af van de plaats van de derde vorm: na het voorwerp — een dienst, direct na had — de voltooid verleden tijd. En nog een paar: My car was repaired — de auto is gerepareerd, en het doet er niet toe wie dat geregeld heeft; I had my car repaired — ik heb hem laten repareren.

get zonder opdrachtgever: ‘het is me overkomen’. Staat het ding als onderwerp voorop en volgen direct get en de derde vorm, dan krijg je een lijdende vorm uit de spreektaal: My bike got stolen. — ‘Mijn fiets is gestolen’. Dit is de lijdende vorm uit B1 #13, alleen met got in plaats van was. Zo praat je over iets wat onverwacht gebeurde, meestal iets vervelends: Our flight got cancelled. He got hurt in a match. I got caught in the rain. Vraag en ontkenning — met do: Did anyone get hurt? The parcel didn't get delivered. Op schrift en in het nieuws zeg je meestal was: The flight was cancelled.

I got my bike repaired. Ik heb mijn fiets laten repareren — voor mij gedaan, in opdracht.
My bike got stolen. Mijn fiets is gestolen — het is me overkomen.

In de eerste zin staat na get een voorwerp — dat is een dienst. In de tweede is het ding het onderwerp geworden, en niemand heeft iets besteld. Hetzelfde ongeluk kun je ook met have vertellen: I had my bike stolen betekent hetzelfde als My bike got stolen.

Meer voorbeelden:

I'm having my eyes tested tomorrow. Morgen laat ik mijn ogen controleren.
We had the whole flat cleaned before we moved out. Voordat we verhuisden, hebben we het hele appartement laten schoonmaken.
She has her nails done every two weeks. Ze laat om de twee weken haar nagels doen.
I've never had my photo taken by a professional. Ik ben nog nooit door een professionele fotograaf gefotografeerd.

Zo zeg je het niet. ✗ I'd my hair cut yesterday → ✓ I had my hair cut yesterday. Het hoofdwerkwoord had schrijf en spreek je volledig uit.

Test jezelf. Hoe zeg je ‘ik heb mijn horloge laten repareren’? Wat betekent I had cut my hair? Hoe vraag je ‘Waar laat jij je haar knippen?’

toon de antwoorden
I had my watch repaired / I got my watch repaired; ik had mijn haar zelf geknipt, en dat was vóór een andere gebeurtenis in het verleden; Where do you have your hair cut? / Where do you get your hair cut?
Advertentie

Fouten van Nederlandstaligen

geschreven voor jouw taal
1

‘Laten’ als let

‘Ik heb mijn haar laten knippen’ → ✗ I let my hair cut, ✗ I let cut my hair → ✓ I had my hair cut / I got my hair cut. ‘Laten’ lijkt op let, en dus neem je dat woord. Maar let betekent ‘toestaan’, niet ‘een opdracht geven’. Een dienst bestellen doe je in het Engels alleen met have of get.

2

Een infinitief in plaats van de derde vorm

✗ I had my car repair

✗ We're having the kitchen paint

✓ I had my car repaired

We're having the kitchen painted. Na ‘laten’ staat in het Nederlands een infinitief (‘laten repareren’, ‘laten schilderen’), en die vorm komt mee. Maar het tweede deel van de Engelse constructie is een lijdende vorm, en die heeft de derde vorm nodig.

3

‘Ik heb … laten’ met een tijdstip

‘Ik heb gisteren mijn haar laten knippen’ → ✗ I've had my hair cut yesterday → ✓ I had my hair cut yesterday. Het Nederlands vertelt over gisteren in de voltooide tijd, en dan lijkt I've had de vertaling. Bij een tijdstip in het verleden — yesterday, last week — staat in het Engels de Past Simple: had.

4

Een vraag zonder do

‘Hoe vaak laat je je ramen wassen?’ → ✗ How often have you your windows cleaned? → ✓ How often do you have your windows cleaned?; ✗ Had you your car repaired? → ✓ Did you have your car repaired? In het Nederlands zet je het werkwoord gewoon vóór het onderwerp (‘laat je’), en dat doe je dan ook met have. Maar have is hier een hoofdwerkwoord, en de vraag maakt het met do.

Uitspraak

3 min

De hoofdklemtoon valt op het voorwerp, niet op het werkwoord:

I had my hair cut. We're having the kitchen painted. I need to get my watch repaired.

De derde vorm klinkt zachter. Daaraan hoor je het verschil met de Past Perfect, waar de klemtoon op het hoofdwerkwoord ligt: I'd cut my hair.

had smelt bij een dienst niet samen met het voornaamwoord: I had /aɪ hæd/ of /aɪ həd/, maar niet /aɪd/. Hoor je /aɪd/, dan is het de Past Perfect of would.

hairdresser's /ˈheədresəz/ — zo noemt het Britse Engels de kapsalon zelf: I'm going to the hairdresser's. Het Nederlands zegt ‘naar de kapper’; het Engels voegt 's toe.

Advertentie

Tekst

5 min

This has been a busy week in our flat. We're having the kitchen painted, so everything from the kitchen is in the hall, and we're eating in the living room.

On Monday I had the washing machine repaired. A man came at nine, changed a small part and left after twenty minutes. It cost forty pounds — less than I had expected. On Wednesday I finally had my hair cut. I hadn't had it cut since the summer, and my neighbour had started to make jokes about it.

Next month we're going to have new windows put in. The old ones are very thin, and in winter the cold comes straight through them.

There is some bad news too. Our neighbours had their car stolen last week, right outside the house. Last year their bikes got stolen from the garden too. So we've decided to have a security camera installed above the front door. This morning I rang a local company.

— Hello, I'd like to have a security camera installed. When could you do it? — We could come on Friday morning. Would nine o'clock be all right? — Perfect. And could I get the old light over the door removed at the same time? — No problem. That'll be another fifteen pounds.

Hardop lezen

Oefeningen

30 min

1. Invuloefening:

  1. I (my hair / cut) yesterday
  2. We (the kitchen / paint) at the moment, so we're eating in the living room
  3. How often do you (your car / service)?
  4. Next month we (new windows / put in) — we hebben het al besloten
  5. She (her bag / steal) on the train last week
  6. I've just (my eyes / test), and I need glasses
  7. You should (the boiler / check) every year
  8. Where did you (that jacket / clean)?
Toon de antwoorden
had my hair cut / got my hair cut; are having the kitchen painted / 're having the kitchen painted; have your car serviced / get your car serviced; are going to have new windows put in / 're going to have new windows put in; had her bag stolen; had my eyes tested; have the boiler checked / get the boiler checked; have that jacket cleaned / get that jacket cleaned

2. Herschrijf:

  1. I repaired my bike last week.
  2. She cuts her hair every six weeks.
  3. We are painting the living room.
  4. They cleaned all the windows before the party.
  5. We're going to install a new shower.
  6. Have you repaired your watch yet?
Toon de antwoorden
I had my bike repaired last week / I got my bike repaired last week; She has her hair cut every six weeks / She gets her hair cut every six weeks; We are having the living room painted / We're having the living room painted / We're getting the living room painted; They had all the windows cleaned before the party / They got all the windows cleaned before the party; We're going to have a new shower installed / We are going to have a new shower installed / We're going to get a new shower installed; Have you had your watch repaired yet?

3. Omzetoefening.

  1. You had your hair cut. (where)
  2. They have their windows cleaned. (how often)
  3. She had her car repaired. (ja/nee-vraag)
  4. You're having the kitchen painted. (when)
Toon de antwoorden
Where did you have your hair cut?; How often do they have their windows cleaned?; Did she have her car repaired?; When are you having the kitchen painted?

4. Foutopsporing.

  1. I had my car repair last week.
  2. I let my hair cut yesterday.
  3. Had you your car repaired?
  4. We're having painted the kitchen this week.
  5. I'd my hair cut yesterday.
  6. How often do you have cleaned your windows?
Toon de antwoorden
I had my car repaired last week; I had my hair cut yesterday / I got my hair cut yesterday; Did you have your car repaired?; We're having the kitchen painted this week / We are having the kitchen painted this week; I had my hair cut yesterday; How often do you have your windows cleaned?

5. Koppeloefening.

  1. I cut my hair.
  2. I had my hair cut.
  3. I had cut my hair.
  4. They had their car stolen.
Toon de antwoorden
`I cut my hair.` — zelf geknipt; `I had my hair cut.` — bij de kapper geknipt; `I had cut my hair.` — zelf geknipt vóór een andere gebeurtenis; `They had their car stolen.` — hun auto is gestolen

6. Herschrijf in de spreektaal:

  1. My phone was stolen on the bus.
  2. Our flight was cancelled because of the fog.
  3. Was anyone hurt in the accident?
Toon de antwoorden
My phone got stolen on the bus; Our flight got cancelled because of the fog; Did anyone get hurt in the accident?

7. Vertaal naar het Engels.

1) Ik heb gisteren mijn haar laten knippen. 2) We laten op dit moment de keuken schilderen. 3) Waar laat jij je auto repareren? 4) In de bus is de telefoon van mijn zus gestolen. 5) We gaan een nieuwe deur laten plaatsen. 6) Hoeveel kost het om een tapijt te laten reinigen?

Toon de antwoorden
I had my hair cut yesterday / I got my hair cut yesterday; We're having the kitchen painted at the moment / We are having the kitchen painted now; Where do you have your car repaired? / Where do you get your car repaired?; My sister had her phone stolen on the bus / My sister's phone was stolen on the bus / My sister's phone got stolen on the bus; We're going to have a new door put in / We're going to have a new door fitted; How much does it cost to have a carpet cleaned? / How much does it cost to get a carpet cleaned?

8. Beantwoord in volledige zinnen

— over jezelf. De antwoorden hieronder zijn een voorbeeld. 1) Where do you usually have your hair cut? 2) When did you last have something repaired? 3) What would you like to have done in your flat or house?

Toon de antwoorden
I usually have it cut at a small hairdresser's near my office; I had my phone screen repaired last month; I'd like to have the bathroom painted and a new shower put in
Advertentie

Samenvatting

Behandeld: have + voorwerp + derde vorm in alle tijden, ontkenning en vraag met do, get als informele variant, de betekenis ‘iets vervelends overkomen’, zinnen om een dienst te bestellen, het verschil met de Past Perfect en met de gewone lijdende vorm; de lijdende vorm met get voor wat je overkomen is: My bike got stolen tegenover I got my bike repaired. Volgende: les 15 — precies doorgeven wat iemand gezegd heeft.

Einde van de kern

De les telt als voltooid zodra de oefeningen zijn gedaan. Alles daarna is optioneel.

Les 87

optioneel

Woordenschat voor de kaartenset

17 woorden
  • hairdresser /ˈheədresə/ kapper
  • haircut /ˈheəkʌt/ knipbeurt, kapsel
  • repair /rɪˈpeə/ repareren
  • fix /fɪks/ repareren, maken
  • install /ɪnˈstɔːl/ installeren
  • deliver /dɪˈlɪvə/ bezorgen, leveren
  • service /ˈsɜːvɪs/ een onderhoudsbeurt geven (auto, cv-ketel)
  • washing machine /ˈwɒʃɪŋ məˌʃiːn/ wasmachine
  • boiler /ˈbɔɪlə/ cv-ketel
  • security camera /sɪˈkjʊərəti ˌkæmrə/ beveiligingscamera
  • part /pɑːt/ onderdeel
  • hall /hɔːl/ hal, gang
  • put in /ˌpʊt ˈɪn/ plaatsen, inzetten
  • remove /rɪˈmuːv/ verwijderen, weghalen
  • nails /neɪlz/ nagels
  • neighbour /ˈneɪbə/ buurman, buurvrouw
  • get hurt /ˌɡet ˈhɜːt/ gewond raken

Schrijven

Vijf à zes zinnen over een verbouwing of over diensten: wat er onlangs voor je gedaan is, wat er nu gedaan wordt en wat je wilt laten doen. Minstens één zin met get en één vraag met do of did.

Voorbeeld

Last month we had the whole flat painted. It took a week, and it cost more than we had planned. At the moment we're having a new carpet laid in the bedroom. Next spring we're going to get the bathroom renovated. I also need to get my bike repaired — the back wheel is broken. Where do you usually have your bike repaired?

Checklist

Het concept is opgeslagen op dit apparaat
Advertentie

Oefen deze les in de andere secties

Dicteegebaseerd op deze les Schrijf op wat je hoort. De controle toont elk afwijkend woord en hoe. Schrijf de dictee Hardop lezengebaseerd op deze les Lees de lestekst hardop voor — spraakherkenning markeert de woorden die niet werden herkend. Lees de tekst hardop Lezen en luisterenA1–C1 Teksten op elk niveau met begripsvragen; het transcript opent nadat je hebt geantwoord. Probeer het

Heb je een idee voor een functie?

Idee versturen
Advertentie
Advertentie