Zamówić usługę

„Ostrzygłem się”, „naprawiłem samochód”, „wstawiliśmy nowe okna” — po polsku z takich zdań nie widać, czy zrobiłeś to własnymi rękami, czy komuś zapłaciłeś. Angielski to rozróżnia. Jeśli pracę wykonał ktoś inny na twoją prośbę — fachowiec, fryzjer, kurier — mówi się have + przedmiot + trzecia forma.

Forma: have — CO — trzecia forma. To strona bierna z B1 #13, do której dołączono zamawiającego: My hair was cut — „obcięto mi włosy” — zmienia się w I had my hair cut — „ostrzygłem się (u fryzjera)”. Kolejność jest ścisła: najpierw have, potem przedmiot, potem trzecia forma. Trzecia forma się nie zmienia, czas pokazuje have.

Przedmiot można zastąpić zaimkiem, i staje on na tym samym miejscu: I had it cut, We had them delivered.

Przeczenie i pytanie. have jest tu zwykłym czasownikiem głównym, jak w have breakfast. Dlatego przeczenie i pytanie buduje się z do, does, did: I didn't have it cut, Did you have your car repaired?, Where do you have your hair cut?, How often do you have your windows cleaned? Z tego samego powodu had nie skraca się tu do 'd.

Kiedy się jej używa.

Usługa: naprawa, strzyżenie, dostawa, sprzątanie. We had the sofa delivered on Saturday. — Kanapę przywieźli nam w sobotę. Zamówiliśmy ją, a wieźli ją inni ludzie.

Nieprzyjemność, która cię spotkała: They had their car stolen. — Ukradli im samochód. She had her bag stolen on the train. Tu nikt niczego nie zamawiał: forma po prostu pokazuje, że poszkodowany jest człowiek, a nie tylko rzecz.

get zamiast have — to samo, tylko bardziej potocznie: I need to get my phone fixed. Where did you get your hair cut? W brytyjskiej mowie get jest bardzo częste, szczególnie gdy sprawę trudno załatwić albo długo się ją odkładało.

Jak zamówić usługę. W zakładzie albo przez telefon pomogą gotowe zwroty:

Porównaj. Trzy zdania z tych samych słów mówią o trzech różnych rzeczach:

Wszystko rozstrzyga miejsce trzeciej formy: po przedmiocie — usługa, zaraz po had — Past Perfect. I jeszcze jedna para: My car was repaired — samochód naprawiono, i nieważne, kto to załatwił; I had my car repaired — oddałem go do naprawy.

get bez zamawiającego: „przydarzyło mi się”. Jeśli rzecz stoi jako podmiot, a zaraz po niej idą get i trzecia forma, powstaje potoczna strona bierna: My bike got stolen. — „Ukradli mi rower”. To strona bierna z B1 #13, tylko zamiast was — got. Tak mówi się o tym, co stało się niespodziewanie, najczęściej nieprzyjemnie: Our flight got cancelled. He got hurt in a match. I got caught in the rain. Pytanie i przeczenie — z do: Did anyone get hurt? The parcel didn't get delivered. Na piśmie i w wiadomościach zwykle mówi się was: The flight was cancelled.

W pierwszym zdaniu po get stoi przedmiot — to usługa. W drugim przedmiot stał się podmiotem, i nikt niczego nie zamawiał. Tę samą nieprzyjemność można przekazać też przez have: I had my bike stolen znaczy to samo co My bike got stolen.

Więcej przykładów:

Tak się nie mówi. ✗ I'd my hair cut yesterday → ✓ I had my hair cut yesterday. had jako czasownik główny pisze się i wymawia w całości.

Sprawdź się. Jak powiedzieć „naprawili mi zegarek” — jeśli oddawałeś go do zakładu? Co znaczy I had cut my hair? Jak zapytać „Gdzie się strzyżesz?”