Grammatica ~53 min van de kern over

Een persoon en een plaats precies beschrijven

Na deze les kun je

Ik kan een beschrijving aan een zelfstandig naamwoord toevoegen — een beperkende en een uitbreidende — en ik begrijp het verschil tussen de twee.

Start de les Kern 53 min · stappen: 6 · optioneel: +2

Opgegeven kerntijd. Twee van de kernblokken hebben geen tijdsaanduiding, dus de echte les duurt langer dan deze som.

Grammatica

15 min

Op A2 #26 verbond je twee zinnen met who, which en that en beschreef je een persoon of een ding uitgebreider. Toen waren alle bijzinnen van één soort. In werkelijkheid zijn er twee soorten, en het verschil zit in de komma.

De beperkende bijzin — zonder komma's. Hij beantwoordt de vraag ‘welke precies?’ en haalt het zelfstandig naamwoord uit een groep. Zonder de bijzin weet je niet over wie het gaat:

The woman who lives next door is a nurse. — Welke vrouw? Die naast ons woont.

De uitbreidende bijzin — tussen komma's. Over wie of wat het gaat, is al duidelijk; de bijzin vertelt er alleen iets bij. Laat je hem weg, dan blijft de betekenis heel:

My mother, who is seventy, still works. — Er is maar één moeder; terloops hoor je hoe oud ze is.

De toets: laat de bijzin weg. Is daarna nog duidelijk over wie of wat het gaat, dan is hij uitbreidend en zijn er komma's nodig. Zo niet, dan is hij beperkend, zonder komma's.

Vergelijk. Dezelfde woorden, een andere betekenis:

My brother who lives in Italy is a doctor. Er zijn meer broers; het gaat om die in Italië woont.
My brother, who lives in Italy, is a doctor. Er is maar één broer; terloops hoor je waar hij woont.

Wat er nog meer verschilt:

beperkend uitbreidend
komma's nee ja
that in plaats van who en which mag mag niet
het betrekkelijk voornaamwoord weglaten ja, als er een nieuw onderwerp volgt nee

The film (that) we saw was boring — that mag weg, want erna staat we. In de uitbreidende bijzin blijft het betrekkelijk voornaamwoord altijd staan: The film, which we saw last week, was boring. Uitbreidende bijzinnen kom je vooral op schrift tegen; in een gesprek zeg je in plaats daarvan vaak twee aparte zinnen.

Alle betrekkelijke voornaamwoorden:

waarvoor voorbeeld
who mensen the woman who called
which dingen en dieren the car which I bought
that mensen en dingen, alleen in de beperkende bijzin the book that you lent me
whose wiens, van wie the man whose car was stolen
where plaats the town where I grew up
when tijd the summer when we met

whose vervangt his, her, their, its: I met a woman. Her son goes to my school. → I met a woman whose son goes to my school. Na whose volgt direct het zelfstandig naamwoord, zonder lidwoord. Het kan ook bij dingen: a house whose windows face the sea — al zeg je vaker a house with windows facing the sea.

where of which. where betekent ‘waar’, ‘waarin’, ‘waarop’ en vervangt een hele plaatsbepaling. Heeft het werkwoord in de bijzin zelf een lijdend voorwerp — wat bezocht, wat gezien —, dan heb je which of that nodig:

the town where I live waar woon ik? — where
the town (that) I visited wat heb ik bezocht? — that of niets

Het voorzetsel gaat naar het eind. In het Nederlands staat het voorzetsel vóór ‘wie’ (‘de man met wie ik werk’) of hangt het aan ‘waar’ (‘de flat waarin we wonen’). In het Engels blijft het bij zijn werkwoord, aan het eind van de bijzin: the man (who) I work with, the flat (that) we live in, the people I spoke to. De variant the man with whom I work bestaat, maar klinkt heel formeel.

when laat je na woorden van tijd vaak weg: I remember the day (when) we met.

Meer voorbeelden:

Edinburgh, which is the capital of Scotland, has a famous festival. Edinburgh (uitbreidend: er is maar één Edinburgh).
The flat we live in is quite small. De flat waarin we wonen, is klein.
Is that the café where you had breakfast? Is dat het café waar je hebt ontbeten?
July is the month when most people go on holiday. Juli is de maand waarin…

Zo zeg je het niet. ✗ The book which I bought it yesterday is good → ✓ The book which I bought yesterday is good. Het lijdend voorwerp van de bijzin is al genoemd met which; een tweede it is te veel.

Test jezelf. Zijn er komma's nodig in My father who is a doctor works in Leeds? Waarom kan the town where I visited niet? Hoe zeg je ‘de mensen met wie ik werk’ zonder whom?

toon de antwoorden
ja — er is maar één vader, de bijzin vertelt er alleen iets bij: My father, who is a doctor, works in Leeds; visit heeft een lijdend voorwerp, dus je hebt that, which of niets nodig: the town (that) I visited; the people I work with / the people who I work with / the people that I work with.
Advertentie

Fouten van Nederlandstaligen

geschreven voor jouw taal
1

Een komma na de beperkende bijzin

Het verschil tussen beperkend en uitbreidend kent het Nederlands ook, met dezelfde komma's. Maar na een beperkende bijzin zet je in het Nederlands vaak een komma waar twee werkwoorden elkaar raken: ‘De studenten die in het centrum wonen, betalen meer.’ ✗ The students who live in the city centre, pay more → ✓ The students who live in the city centre pay more. In het Engels staat daar geen komma.

2

that in de uitbreidende bijzin

‘Onze flat, die op de vijfde verdieping ligt…’, ‘het huis, dat…’ → ✗ Our flat, that is on the fifth floor, has no lift → ✓ Our flat, which is on the fifth floor, has no lift. Het Nederlandse ‘dat’ lijkt op that en past overal, maar tussen komma's staat in het Engels alleen who of which.

3

what in plaats van that

In de spreektaal hoor je vaak ‘het boek wat ik gekocht heb’ → ✗ The book what I bought is good → ✓ The book that I bought is good of The book I bought is good. Het Engelse what betekent ‘wat, datgene wat’ en vervangt zelf het zelfstandig naamwoord: I don't know what he wants. Na een zelfstandig naamwoord staat het niet.

4

Het voorzetsel vooraan

‘De mensen met wie ik werk’ → ✗ the people with who I work → ✓ the people I work with. In het Engels blijft het voorzetsel bij het werkwoord, aan het eind van de bijzin; vooraan staat het alleen in de heel formele variant met whom.

Uitspraak

3 min

De komma's van een uitbreidende bijzin hoor je — het zijn pauzes:

My brother ‖ who lives in Italy ‖ is a doctor.

De bijzin zelf klinkt iets lager en sneller, als een opmerking tussen haakjes. In de beperkende bijzin is er geen pauze, alles gaat in één adem:

My brother who lives in Italy is a doctor.

Dit is een zeldzaam geval waarin je een leesteken hoort: op het gehoor verschillen de twee zinnen juist door de pauzes.

whose /huːz/ klinkt precies als who's. that is in een bijzin onbeklemtoond, /ðət/: the book that you lent me — /ðə ˈbʊk ðət juː ˈlent miː/.

Advertentie

Tekst

5 min

The town where I grew up is on the north-east coast of England, about an hour from Newcastle. It's the kind of place that most people drive through without stopping.

My grandfather, who was born there in 1938, worked at the port all his life. The port, which was once the busiest on that part of the coast, closed in the eighties, and many families lost their main income.

We lived in a narrow house that looked straight out at the sea. The room I slept in was at the top, and on windy nights I could hear the waves. The house has been sold twice since then, and the people who live there now have painted it bright blue.

Last summer I went back for a weekend. In a café near the harbour I met an old man whose father had worked with my grandfather. He remembered the winter when the harbour froze — something my grandfather had told me about, but I had never quite believed. We talked for two hours, and before I left he showed me an old photo that he kept in his wallet: both our families on the beach, all smiling at the camera.

Hardop lezen

Oefeningen

30 min

1. Vul who, which, whose, where of when in.

  1. The town I grew up is on the coast
  2. The man car was stolen called the police
  3. I'll never forget the day we met
  4. My grandmother, is ninety, still lives alone
  5. Our flat, is on the fifth floor, has no lift
  6. Is this the café you had breakfast?
  7. She's the colleague I told you about
  8. I met a girl brother plays for Arsenal
Toon de antwoorden
where; whose; when / that / —; who; which; where; who / that / —; whose

2. Maak van twee zinnen één zin.

  1. I met a man. + His father knew my grandfather.
  2. My sister lives in Rome. + She is a teacher. (ik heb maar één zus)
  3. This is the house. + I was born in this house. (where)
  4. The film was boring. + We saw it last night.
  5. Edinburgh is the capital of Scotland. + It has a famous festival.
  6. The people are very friendly. + I work with them.
  7. I remember the summer. + We went to Wales that summer. (when)
  8. The hotel was very expensive. + We stayed in it.
Toon de antwoorden
I met a man whose father knew my grandfather; My sister, who lives in Rome, is a teacher / My sister, who is a teacher, lives in Rome; This is the house where I was born / This is the house I was born in / This is the house that I was born in; The film we saw last night was boring / The film that we saw last night was boring / The film which we saw last night was boring; Edinburgh, which is the capital of Scotland, has a famous festival / Edinburgh, which has a famous festival, is the capital of Scotland; The people I work with are very friendly / The people who I work with are very friendly / The people that I work with are very friendly; I remember the summer when we went to Wales / I remember the summer we went to Wales; The hotel we stayed in was very expensive / The hotel that we stayed in was very expensive / The hotel which we stayed in was very expensive / The hotel where we stayed was very expensive

3. Herschrijf en zet komma's

  1. My mother who is a nurse works at night.
  2. The woman who lives next door is a nurse.
  3. London which is the capital of the UK is very expensive.
  4. The book that you lent me was great.
  5. Our neighbours who moved here last year have two dogs. (andere buren hebben we niet)
Toon de antwoorden
My mother, who is a nurse, works at night; The woman who lives next door is a nurse; London, which is the capital of the UK, is very expensive; The book that you lent me was great; Our neighbours, who moved here last year, have two dogs

4. Foutopsporing.

  1. My brother, that lives in Italy, is a doctor.
  2. This is the town where I visited last year.
  3. The film what we saw was boring.
  4. The man which lives next door is a pilot.
  5. The book which I bought it yesterday is very good.
  6. I met a woman who her son goes to my school.
Toon de antwoorden
My brother, who lives in Italy, is a doctor; This is the town I visited last year / This is the town that I visited last year / This is the town which I visited last year; The film that we saw was boring / The film we saw was boring / The film which we saw was boring; The man who lives next door is a pilot / The man that lives next door is a pilot; The book which I bought yesterday is very good / The book that I bought yesterday is very good / The book I bought yesterday is very good; I met a woman whose son goes to my school

5. Vertaal naar het Engels.

1) De stad waar ik ben opgegroeid, ligt aan zee. 2) Mijn vader, die in 1950 is geboren, werkt nog steeds. 3) Dit is de man van wie de auto is gestolen. 4) De mensen met wie ik werk, zijn erg vriendelijk. 5) Ik weet de dag nog waarop we verhuisd zijn.

Toon de antwoorden
The town where I grew up is by the sea / The town I grew up in is by the sea; My father, who was born in 1950, still works / My father, who was born in 1950, is still working; This is the man whose car was stolen / That's the man whose car was stolen; The people I work with are very friendly / The people who I work with are very friendly; I remember the day we moved / I remember the day when we moved

6. Beschrijf de plaats waar je bent opgegroeid.

Vier à vijf zinnen: minstens één beperkende bijzin, één uitbreidende en één met whose, where of when.

Voorbeeld: I grew up in a small town where everybody knew everybody. Our school, which was built in the sixties, was next to the river. My best friend was a boy whose parents ran the bakery. The house we lived in has been sold.

Advertentie

Samenvatting

Behandeld: beperkende en uitbreidende bijzinnen en de rol van de komma, that alleen in de beperkende bijzin, wanneer het betrekkelijk voornaamwoord weg mag, whose, where tegenover which, when, het voorzetsel aan het eind van de bijzin. Volgende: les 18 — herhaling van de lessen 13–17.

Einde van de kern

De les telt als voltooid zodra de oefeningen zijn gedaan. Alles daarna is optioneel.

Les 90

optioneel

Woordenschat voor de kaartenset

15 woorden
  • grow up /ˌɡrəʊ ˈʌp/ opgroeien
  • coast /kəʊst/ kust
  • port /pɔːt/ haven (met handel en scheepvaart), havenstad
  • harbour /ˈhɑːbə/ haven (beschut water voor boten)
  • narrow /ˈnærəʊ/ smal
  • wave /weɪv/ golf
  • windy /ˈwɪndi/ winderig
  • freeze /friːz/ bevriezen, dichtvriezen
  • income /ˈɪnkʌm/ inkomen
  • whose /huːz/ wiens, van wie
  • nurse /nɜːs/ verpleegkundige
  • capital /ˈkæpɪtl/ hoofdstad
  • pilot /ˈpaɪlət/ piloot
  • face /feɪs/ uitkijken op (van ramen)
  • all his life /ˌɔːl hɪz ˈlaɪf/ zijn hele leven

Schrijven

Zes zinnen over de plaats waar je bent opgegroeid of over iemand die veel voor je betekent. Drie bijzinnen: één beperkende en twee uitbreidende.

Voorbeeld

The village my grandparents lived in is in the hills. My grandmother, who was a teacher, knew every family there. She worked at the village school for thirty years. Her neighbour, whose garden was full of roses, always gave us apples. The house was sold after she died. I still have her letters.

Checklist

Het concept is opgeslagen op dit apparaat
Advertentie

Oefen deze les in de andere secties

Dicteegebaseerd op deze les Schrijf op wat je hoort. De controle toont elk afwijkend woord en hoe. Schrijf de dictee Hardop lezengebaseerd op deze les Lees de lestekst hardop voor — spraakherkenning markeert de woorden die niet werden herkend. Lees de tekst hardop Lezen en luisterenA1–C1 Teksten op elk niveau met begripsvragen; het transcript opent nadat je hebt geantwoord. Probeer het

Heb je een idee voor een functie?

Idee versturen
Advertentie
Advertentie