Dilbilgisi ~53 dk temel ders kaldı

Bir kişiyi ve bir yeri tam olarak betimlemek

Bu dersten sonra yapabilecekleriniz

Bir şeye hem tanımlayan hem de ek bilgi veren bir betimleme ekleyebilir, ikisinin farkını anlarım.

Derse başla Çekirdek 53 dk · adım: 6 · isteğe bağlı: +2

Belirtilen çekirdek süre. İki çekirdek bloğunda süre belirtilmemiştir, bu yüzden gerçek ders toplamdan uzundur.

Dilbilgisi

15 dk

A2 #26'da iki cümleyi who, which, that ile birleştiriyor, bir kişiyi ya da bir şeyi daha ayrıntılı anlatıyordunuz. O zaman bütün cümlecikler tek türdendi. Aslında iki tür vardır ve onları virgül ayırır.

Tanımlayan cümlecik — virgülsüz. “Hangisi?” sorusuna cevap verir ve şeyi ötekilerden ayırır. O olmadan kimden söz edildiği anlaşılmaz:

The woman who lives next door is a nurse. — Hangi kadın? Yan evde oturan.

Ek bilgi veren cümlecik — virgüller arasında. Şey zaten bellidir, cümlecik onun hakkında yalnızca bir şey daha söyler. Çıkarılırsa anlam bozulmaz:

My mother, who is seventy, still works. — Anne bir tane; bu arada kaç yaşında olduğu da söylenmiş.

Kontrol: cümleciği atın. Kimden ya da neden söz edildiği hâlâ anlaşılıyorsa, cümlecik ek bilgi verir ve virgül gerekir. Anlaşılmıyorsa tanımlayandır, virgül konmaz.

Karşılaştırın. Aynı kelimeler, farklı anlam:

My brother who lives in Italy is a doctor. Birden çok erkek kardeş var; söz İtalya'da yaşayan hakkında.
My brother, who lives in Italy, is a doctor. Erkek kardeş bir tane; bu arada nerede yaşadığı da söylenmiş.

Başka hangi farklar var:

tanımlayan ek bilgi veren
virgül yok var
who ve which yerine that olur olmaz
ilgi zamiri atılabilir mi evet, ardından yeni bir özne geliyorsa hayır

The film (that) we saw was boring — that atılabilir, ardından we geliyor. Ek bilgi veren cümlecikte ilgi zamiri her zaman kalır: The film, which we saw last week, was boring. Ek bilgi veren cümlecikler daha çok yazıda görülür; konuşmada onların yerine çoğu zaman iki ayrı cümle kurulur.

Bütün ilgi kelimeleri:

ne için örnek
who insanlar the woman who called
which eşyalar ve hayvanlar the car which I bought
that insanlar ve eşyalar, yalnızca tanımlayanda the book that you lent me
whose kimin, sahiplik (“arabası çalınan”) the man whose car was stolen
where yer the town where I grew up
when zaman the summer when we met

whose, his, her, their, its'in yerini alır: I met a woman. Her son goes to my school. → I met a woman whose son goes to my school. Türkçede bu işi isimdeki iyelik eki görür: “oğlu okuluma giden bir kadın”. whose'dan hemen sonra isim gelir, artikelsiz. Eşyalar için de kullanılır: a house whose windows face the sea — ama daha çok a house with windows facing the sea denir.

where mı, which mı? where “orada, içinde” anlamını taşır ve bütün bir yerin yerini alır. Cümlecikteki fiilin kendi nesnesi varsa — neyi ziyaret etti, neyi gördü —, which ya da that gerekir:

the town where I live nerede yaşıyorum? — where
the town (that) I visited neyi ziyaret ettim? — that ya da hiçbir şey

Edat sona gider. Türkçede bu edat çoğu zaman hiç görünmez: “oturduğumuz daire”, “konuştuğum insanlar” — “-de” ve “ile”nin işini sıfat fiil üstlenir. İngilizcede edat kendi fiilinin yanında, cümleciğin sonunda kalır ve atılmaz: the man (who) I work with, the flat (that) we live in, the people I spoke to. the man with whom I work seçeneği de vardır, ama çok resmî duyulur.

when zaman kelimelerinden sonra çoğu zaman atılır: I remember the day (when) we met.

Başka örnekler:

Edinburgh, which is the capital of Scotland, has a famous festival. Edinburgh (ek bilgi: şehir bir tane).
The flat we live in is quite small. Oturduğumuz daire oldukça küçük.
Is that the café where you had breakfast? Kahvaltı yaptığın kafe şu mu?
July is the month when most people go on holiday. Temmuz, çoğu insanın tatile gittiği aydır.

Böyle söylenmez. ✗ The book which I bought it yesterday is good → ✓ The book which I bought yesterday is good. Cümleciğin nesnesi which ile zaten söylenmiştir, ikinci bir it fazladır.

Kendinizi sınayın. My father who is a doctor works in Leeds cümlesinde virgül gerekir mi? Neden the town where I visited denmez? “Birlikte çalıştığım insanlar” whom olmadan nasıl söylenir?

cevapları göster
gerekir — baba bir tane, cümlecik yalnızca bilgi ekliyor: My father, who is a doctor, works in Leeds; visit'in nesnesi var, bu yüzden that, which ya da hiçbir şey gerekir: the town (that) I visited; the people I work with / the people who I work with / the people that I work with.
Reklam

Türkçe konuşanların hataları

diliniz için yazıldı
1

Virgül

Türkçede sıfat fiil isimden önce gelir ve virgülle ayrılmaz, bu yüzden İngilizcedeki virgül gereksiz ya da rastgele görünür. Oysa virgül anlamı değiştirir. The students, who live in the city centre, pay more — öğrencilerin hepsi merkezde oturuyor ve hepsi daha çok ödüyor. “Merkezde oturan öğrenciler” demek istiyorsanız virgül konmaz: The students who live in the city centre pay more. Tersi de sık görülür: ✗ My mother who is seventy still works → ✓ My mother, who is seventy, still works.

2

Düşen edat

✗ the flat we live

✗ the people I spoke

✓ the flat we live in

the people I spoke to. “Oturduğumuz daire”, “konuştuğum insanlar” — Türkçede edat sıfat fiilin içinde kaybolur. İngilizcede edat fiiline bağlıdır ve cümleciğin sonunda durur.

3

which ya da that yerine where

✗ This is the town where I visited

✓ This is the town I visited

Türkçede “yaşadığım şehir” ve “ziyaret ettiğim şehir” aynı biçimde kurulur, bu yüzden “şehir” kelimesi her seferinde where'i çağırır. Ama where zaten “orada” anlamını taşır; fiilin bir nesneye ihtiyacı varsa (visit — neyi?), where onu vermez.

4

whose yerine who + her

✗ I met a woman who her son goes to my school

✓ I met a woman whose son goes to my school

“Oğlu okuluma giden kadın” — Türkçede sahipliği isimdeki ek gösterir, ve bu ek kolayca her son olur. İngilizcede who ile her'in işini tek bir kelime görür: whose.

Telaffuz

3 dk

Ek bilgi veren cümleciğin virgülleri duyulur — bunlar duraklardır:

My brother ‖ who lives in Italy ‖ is a doctor.

Cümleciğin kendisi biraz daha alçak ve hızlı söylenir, parantez içindeki bir söz gibi. Tanımlayanda durak yoktur, her şey tek bir öbek hâlinde söylenir:

My brother who lives in Italy is a doctor.

Bu, bir noktalama işaretinin duyulduğu nadir durumlardan biridir: iki cümle kulakla tam da duraklardan ayırt edilir.

whose /huːz/, who's ile aynı söylenir. that cümlecikte vurgusuzdur, /ðət/: the book that you lent me — /ðə ˈbʊk ðət juː ˈlent miː/.

Reklam

Metin

5 dk

The town where I grew up is on the north-east coast of England, about an hour from Newcastle. It's the kind of place that most people drive through without stopping.

My grandfather, who was born there in 1938, worked at the port all his life. The port, which was once the busiest on that part of the coast, closed in the eighties, and many families lost their main income.

We lived in a narrow house that looked straight out at the sea. The room I slept in was at the top, and on windy nights I could hear the waves. The house has been sold twice since then, and the people who live there now have painted it bright blue.

Last summer I went back for a weekend. In a café near the harbour I met an old man whose father had worked with my grandfather. He remembered the winter when the harbour froze — something my grandfather had told me about, but I had never quite believed. We talked for two hours, and before I left he showed me an old photo that he kept in his wallet: both our families on the beach, all smiling at the camera.

Sesli okuma

Alıştırmalar

30 dk

1. who, which, whose, where ya da when koyun.

  1. The town I grew up is on the coast
  2. The man car was stolen called the police
  3. I'll never forget the day we met
  4. My grandmother, is ninety, still lives alone
  5. Our flat, is on the fifth floor, has no lift
  6. Is this the café you had breakfast?
  7. She's the colleague I told you about
  8. I met a girl brother plays for Arsenal
Cevapları göster
where; whose; when / that / —; who; which; where; who / that / —; whose

2. İki cümleyi tek cümlede birleştirin.

  1. I met a man. + His father knew my grandfather.
  2. My sister lives in Rome. + She is a teacher. (kız kardeş bir tane)
  3. This is the house. + I was born in this house. (where)
  4. The film was boring. + We saw it last night.
  5. Edinburgh is the capital of Scotland. + It has a famous festival.
  6. The people are very friendly. + I work with them.
  7. I remember the summer. + We went to Wales that summer. (when)
  8. The hotel was very expensive. + We stayed in it.
Cevapları göster
I met a man whose father knew my grandfather; My sister, who lives in Rome, is a teacher / My sister, who is a teacher, lives in Rome; This is the house where I was born / This is the house I was born in / This is the house that I was born in; The film we saw last night was boring / The film that we saw last night was boring / The film which we saw last night was boring; Edinburgh, which is the capital of Scotland, has a famous festival / Edinburgh, which has a famous festival, is the capital of Scotland; The people I work with are very friendly / The people who I work with are very friendly / The people that I work with are very friendly; I remember the summer when we went to Wales / I remember the summer we went to Wales; The hotel we stayed in was very expensive / The hotel that we stayed in was very expensive / The hotel which we stayed in was very expensive / The hotel where we stayed was very expensive

3. Cümlecik ek bilgi veriyorsa virgül koyarak yeniden yazın.

  1. My mother who is a nurse works at night.
  2. The woman who lives next door is a nurse.
  3. London which is the capital of the UK is very expensive.
  4. The book that you lent me was great.
  5. Our neighbours who moved here last year have two dogs. (başka komşumuz yok)
Cevapları göster
My mother, who is a nurse, works at night; The woman who lives next door is a nurse; London, which is the capital of the UK, is very expensive; The book that you lent me was great; Our neighbours, who moved here last year, have two dogs

4. Hata bulma.

  1. My brother, that lives in Italy, is a doctor.
  2. This is the town where I visited last year.
  3. The flat that we live is quite small.
  4. The man which lives next door is a pilot.
  5. The book which I bought it yesterday is very good.
  6. I met a woman who her son goes to my school.
Cevapları göster
My brother, who lives in Italy, is a doctor; This is the town I visited last year / This is the town that I visited last year / This is the town which I visited last year; The flat that we live in is quite small / The flat we live in is quite small / The flat which we live in is quite small / The flat where we live is quite small / The flat in which we live is quite small; The man who lives next door is a pilot / The man that lives next door is a pilot; The book which I bought yesterday is very good / The book that I bought yesterday is very good / The book I bought yesterday is very good; I met a woman whose son goes to my school

5. İngilizceye çevirin.

1) Büyüdüğüm şehir deniz kenarında. 2) 1950'de doğan babam hâlâ çalışıyor. 3) Arabası çalınan adam bu. 4) Birlikte çalıştığım insanlar çok cana yakın. 5) Taşındığımız günü hatırlıyorum.

Cevapları göster
The town where I grew up is by the sea / The town I grew up in is by the sea; My father, who was born in 1950, still works / My father, who was born in 1950, is still working; This is the man whose car was stolen / That's the man whose car was stolen; The people I work with are very friendly / The people who I work with are very friendly; I remember the day we moved / I remember the day when we moved

6. Büyüdüğünüz yeri anlatın.

Dört-beş cümle: en az bir tanımlayan cümlecik, bir ek bilgi veren cümlecik ve whose, where ya da when'li bir cümlecik olsun.

Örnek: I grew up in a small town where everybody knew everybody. Our school, which was built in the sixties, was next to the river. My best friend was a boy whose parents ran the bakery. The house we lived in has been sold.

Reklam

Özet

Bu derste işlenenler: tanımlayan ve ek bilgi veren cümlecikler ve virgülün rolü, that yalnızca tanımlayanda, ilgi zamirinin ne zaman atılabileceği, whose, where ile which farkı, when, cümleciğin sonundaki edat. Sırada 18. ders: 13–17. derslerin tekrarı.

Temel dersin sonu

Alıştırmalar tamamlandığında ders bitmiş sayılır. Bundan sonrası isteğe bağlıdır.

Ders 90

isteğe bağlı

Kart destesine kelimeler

15 kelime
  • grow up /ˌɡrəʊ ˈʌp/ büyümek, yetişmek
  • coast /kəʊst/ kıyı, sahil
  • port /pɔːt/ liman
  • harbour /ˈhɑːbə/ liman, barınak
  • narrow /ˈnærəʊ/ dar
  • wave /weɪv/ dalga
  • windy /ˈwɪndi/ rüzgârlı
  • freeze /friːz/ donmak
  • income /ˈɪnkʌm/ gelir
  • whose /huːz/ kimin
  • nurse /nɜːs/ hemşire
  • capital /ˈkæpɪtl/ başkent
  • pilot /ˈpaɪlət/ pilot
  • face /feɪs/ (pencereleri) -e bakmak
  • all his life /ˌɔːl hɪz ˈlaɪf/ bütün hayatı boyunca

Yazma

Altı cümle — büyüdüğünüz yer ya da sizin için çok şey ifade eden bir kişi hakkında. Üç cümlecik: bir tanımlayan ve iki ek bilgi veren.

Örnek

The village my grandparents lived in is in the hills. My grandmother, who was a teacher, knew every family there. She worked at the village school for thirty years. Her neighbour, whose garden was full of roses, always gave us apples. The house was sold after she died. I still have her letters.

Kontrol listesi

Taslak bu cihaza kaydedildi
Reklam

Bu dersi diğer bölümlerde çalışın

Diktebu derse göre Duyduklarınızı yazın. Kontrol, farklı olan her kelimeyi ve nasıl farklı olduğunu gösterir. Dikte yazın Sesli okumabu derse göre Ders metnini yüksek sesle okuyun — konuşma tanıma yakalayamadığı kelimeleri vurgular. Metni yüksek sesle okuyun Okuma ve dinlemeA1–C1 Her seviyede metinler ve anlama soruları; cevap verdikten sonra transkript açılır. Dene

Bir özellik fikrin var mı?

Fikri gönder
Reklam
Reklam