Over het algemene en het specifieke praten

Lidwoorden kwam je al vanaf de eerste lessen tegen: a en an (A1 #2), a en the (A1 #14), het lidwoord bij namen en go to school (A2 #16). Telkens een stukje. Hier komen ze samen in een systeem dat bijna elk geval oplost.

Het Nederlands heeft ook lidwoorden, en grotendeels werken ze hetzelfde: a car en the car zijn twee verschillende boodschappen, net als ‘een auto’ en ‘de auto’. Het eerste is ‘een of andere auto, je hebt er nog niet van gehoord’, het tweede ‘die ene, je weet welke’. De verschillen zitten in de details: waar het Nederlands een lidwoord zet en het Engels niet, en andersom.

Drie vragen — op volgorde.

Als de luisteraar weet welk. Het voorwerp is al genoemd: I bought a jacket and a scarf. The jacket is blue. Het is het enige in deze situatie: Could you close the door?, the kitchen (in deze woning), the station (in deze stad). Het is voor iedereen hetzelfde: the sun, the sea, the government. Woorden erna maken duidelijk welk: the man in the grey coat, the book I'm reading, the history of Wales.

Wanneer a of an. Het voorwerp wordt voor het eerst genoemd: There's a new café in our street. Het is één van vele: She works in a bank. Het is een beroep of een beschrijving: She's a nurse. It's a lovely day. What a surprise! En in de betekenis ‘per’: twice a week, £12 an hour.

Algemeen tegenover specifiek — het belangrijkste paar van de les. Bij meervouden doet het Nederlands vaak hetzelfde: ‘boeken zijn duur’, maar ‘de boeken op mijn bureau zijn van de bibliotheek’. Bij abstracte woorden niet: ‘het leven is kort’ heeft een lidwoord, ook al gaat het over het leven in het algemeen. Het Engels is hier strikt. Over iets in het algemeen, over de hele soort, spreek je zonder lidwoord — in het meervoud of met een ontelbaar woord. Over specifieke dingen — met the.

Een bijvoeglijk naamwoord maakt het voorwerp niet specifiek: modern art, British history, fresh bread — nog steeds algemeen, zonder lidwoord, ook al zegt het Nederlands vaak ‘de moderne kunst’, ‘de Britse geschiedenis’. Een bepaling na het woord — met of, met in, een bijzin — maakt het wel bijna altijd specifiek: the art of the Renaissance, the bread you bought. Maar life in London, life in a big city is het leven daar in het algemeen, dus nog steeds zonder lidwoord.

Uit gewoonte zonder lidwoord.

Altijd met the. De overtreffende trap en rangtelwoorden: the best film, the first time. De woorden the same, the only. Muziekinstrumenten: play the piano (in het Nederlands ‘piano spelen’, zonder lidwoord) — maar sporten zonder lidwoord: play football. Vaste uitgaansplekken: go to the cinema, go to the theatre, listen to the radio — maar watch TV. Delen van de dag: in the morning, in the evening — maar at night. Een volk als geheel: the British, the Romans.

another, the other, others — hetzelfde systeem. Het Nederlandse ‘ander(e)’, ‘nog een’ en ‘de rest’ verdelen zich in het Engels over meerdere vormen. Bij de keuze helpen dezelfde drie vragen als bij het lidwoord: in deze woorden zit het lidwoord er al in, of het ontbreekt om dezelfde redenen.

another is an + other, daarom schrijf je het aan elkaar en betekent het, net als a, ‘één van vele, welke dan ook’. Met een meervoud staat het niet; de uitzondering is met een getal: another two days — ‘nog twee dagen’. the other werkt als the: de luisteraar weet welke, want alleen die is over (of alleen die). other zonder lidwoord voor een meervoud is als een algemeen begrip zonder lidwoord: ‘andere in het algemeen’, welke precies doet er niet toe. others en the others betekenen hetzelfde, maar staan in plaats van het zelfstandig naamwoord: de uitgang -s krijgt alleen het woord dat alleen staat. Dus other people of gewoon others, maar niet others people. En the another bestaat niet: in another zit het lidwoord al. each other — ‘elkaar’ (A2 #24) — is een aparte combinatie.

Vergelijk:

Hoe vertaal je. Meestal kun je op het Nederlandse lidwoord vertrouwen: ‘een’ is a, ‘de’ of ‘het’ in de betekenis ‘die bekende’ is the. ‘Deze’, ‘die’, ‘precies die’ — dat is the. ‘Eén’, ‘een of ander’, ‘een van de’ — dat is a. Uitzonderingen zijn er bij een algemeen begrip (‘het leven’ — life), bij een beroep (‘ze is arts’ — she's a doctor) en in vaste combinaties (‘naar het werk’ — to work, ‘met de trein’ — by train). En onthoud: my, your, this, that, Tom's nemen de plaats van het lidwoord in, dus staan ze er niet samen mee — my car, niet the my car.

Zo zeg je het niet. ✗ What nice surprise! → ✓ What a nice surprise! Na What met een telbaar woord in het enkelvoud is a nodig, net als ‘een’ in ‘wat een verrassing’.

Test jezelf. Hoe zeg je ‘Ik hou van honden’ en ‘De honden in onze straat blaffen de hele nacht’? Is er een lidwoord nodig in ___ British history? Hoe zeg je ‘Ik heb twee auto's: de ene is blauw, de andere is rood’?