Mówić o ogóle i o konkretach

Przedimki spotykasz od pierwszych lekcji: a i an (A1 #2), a i the (A1 #14), przedimek z nazwami i go to school (A2 #16). Za każdym razem — po kawałku. Tutaj składają się w system, który rozstrzyga prawie każdy przypadek.

W polskim przedimków nie ma, dlatego wydaje się, że są tylko dla ozdoby. To nieprawda: a car i the car to dwa różne komunikaty. Pierwszy — „jakiś samochód, jeszcze o nim nie słyszałeś”, drugi — „ten właśnie, wiesz, który”.

Trzy pytania — po kolei.

Kiedy słuchacz wie, który dokładnie. O przedmiocie już była mowa: I bought a jacket and a scarf. The jacket is blue. Jest jeden w tej sytuacji: Could you close the door?, the kitchen (w tym mieszkaniu), the station (w tym mieście). Jest jeden dla wszystkich: the sun, the sea, the government. Dookreślają go słowa po nim: the man in the grey coat, the book I'm reading, the history of Wales.

Kiedy a albo an. Przedmiot pojawia się po raz pierwszy: There's a new café in our street. To jeden z wielu: She works in a bank. To zawód albo opis: She's a nurse. It's a lovely day. What a surprise! I w znaczeniu „na”, „za”: twice a week, £12 an hour.

Ogólne kontra konkretne — główna para lekcji. Po polsku „książki” w „książki są drogie” i w „książki na moim biurku są z biblioteki” to jedno słowo. W angielskim to dwa różne przypadki. O przedmiocie w ogóle, o całej klasie, mówi się bez przedimka — w liczbie mnogiej albo z rzeczownikiem niepoliczalnym. O konkretnych przedmiotach — z the.

Przymiotnik nie czyni przedmiotu konkretnym: modern art, British history, fresh bread — to wciąż ogólne, bez przedimka. Natomiast dookreślenie po słowie — z of, z in, zdanie względne — prawie zawsze czyni: the art of the Renaissance, the bread you bought. Ale life in London, life in a big city to życie tam w ogóle, więc nadal bez przedimka.

Bez przedimka z przyzwyczajenia.

Zawsze z the. Stopień najwyższy i liczebniki porządkowe: the best film, the first time. Słowa the same, the only. Instrumenty muzyczne: play the piano — ale dyscypliny sportu bez przedimka: play football. Zwykłe miejsca rozrywki: go to the cinema, go to the theatre, listen to the radio — ale watch TV. Pory dnia: in the morning, in the evening — ale at night. Naród jako całość: the British, the Romans.

another, the other, others — ten sam system. Polskie „inny”, „jeszcze jeden”, „pozostali” dzielą się w angielskim na kilka form. Wybierać je pomagają te same trzy pytania co przy przedimku: w tych słowach przedimek albo już jest, albo go nie ma z tych samych powodów.

another to an + other, dlatego pisze się łącznie i, jak a, znaczy „jeden z wielu, dowolny”. Z liczbą mnogą nie występuje; wyjątek — z liczebnikiem: another two days — „jeszcze dwa dni”. the other działa jak the: słuchacz wie, który dokładnie, bo został tylko on (albo tylko oni). other bez przedimka przed liczbą mnogą — jak pojęcie ogólne bez przedimka: „inni w ogóle”, którzy dokładnie — nieważne. others i the others znaczą to samo, ale stoją zamiast rzeczownika: końcówkę -s dostaje tylko słowo, które stoi samo. Dlatego other people albo po prostu others, ale nie others people. I nie ma the another: przedimek w another już jest. each other — „siebie nawzajem” (A2 #24) — to osobne połączenie.

Porównaj:

Jak tłumaczyć. Polskie słowa często podpowiadają przedimek. „Ten”, „właśnie ten”, „ten, o którym mówiliśmy” — to the. „Jeden”, „jakiś”, „pewien”, „jeden z” — to a. Jeśli ani jednego, ani drugiego nie da się wstawić z sensem, a mowa o przedmiotach w ogóle — przedimka nie ma. I pamiętaj: my, your, this, that, Tom's zajmują miejsce przedimka, więc razem z nim nie stoją — my car, a nie the my car.

Tak się nie mówi. ✗ What nice surprise! → ✓ What a nice surprise! Po What z rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej potrzebne jest a.

Sprawdź się. Jak powiedzieć „Kocham psy” i „Psy na naszej ulicy szczekają całą noc”? Czy potrzebny jest przedimek w ___ British history? Jak powiedzieć „Mam dwa samochody: jeden jest niebieski, a drugi czerwony”?