Nhờ người khác làm — hay tự mình làm

Tiếng Việt nói về mong muốn đối với người khác rất thẳng: “Tôi muốn bạn gọi cho tôi” — người, rồi ngay sau đó là động từ, không có từ nối. Tiếng Anh cũng đặt người ngay sau want, nhưng giữa người và động từ bắt buộc phải có to: I want you to call me. Mô hình này bạn đã biết khi thuật lại lời người khác: asked me to wait (B1 #15), advised me to rest (B1 #16). Ở đây thêm vào đó các động từ chỉ mong muốn và kỳ vọng.

Muốn bạn làm gì: động từ + ai + to + động từ.

Sau động từ là đại từ ở dạng tân ngữ: me, you, him, her, us, them. Phủ định thường đặt ở want: I don't want you to go nghe tự nhiên hơn I want you not to go. Would you like me to…? — lời đề nghị giúp đỡ lịch sự, “bạn có muốn tôi… không?”, cùng nhóm với Shall I…? (A2 #12).

Bắt, cho phép, giúp: make, let, help. Sau make và let, động từ đi không có to, giống như sau động từ khuyết thiếu. Sau help — tùy ý: có to hoặc không.

make — bắt, buộc bằng quyền lực hoặc do hoàn cảnh; cả đồ vật cũng có thể “bắt”: bộ phim, thời tiết, tiếng ồn. let — cho phép, không ngăn cản. Bạn đã biết nó qua Let's (A1 #16): Let's go chính là let us go, “hãy để chúng ta đi”.

get + ai + to — thuyết phục, nhờ được ai làm gì. Trong hội thoại kiểu Anh, đây là dạng rất thường gặp: I'll get Tom to fix it. — “Tôi sẽ nhờ Tom sửa”. I couldn't get him to listen. — “Tôi không làm sao khiến anh ấy chịu nghe”. Khác với make, get có to.

So sánh — cùng một nghĩa, nhưng hình thức khác:

Ở thể bị động, make có thêm to: We were made to wait for an hour. — “Chúng tôi bị bắt chờ một tiếng”. let không có thể bị động; thay vào đó dùng be allowed to ở B1 #11: We were allowed to leave early. — “Chúng tôi được phép về sớm”. Thành một cặp: They let us leave early — We were allowed to leave early.

Đại từ phản thân — “bản thân mình” và “tự mình”.

Chúng làm ba việc.

Hành động hướng vào chính mình: I cut myself. — “Tôi bị đứt tay”. Did you hurt yourself? — “Bạn có bị đau không?”. She taught herself Italian. — “Cô ấy tự học tiếng Ý”. Và hai câu xã giao lịch sự: Help yourself! — “Cứ tự nhiên nhé!” (mời ăn uống), Enjoy yourselves! — “Chúc các bạn vui vẻ!”.

“Tự mình”, chứ không phải ai khác — để nhấn mạnh, đặt ở cuối câu hoặc ngay sau danh từ: I'll do it myself. — “Tôi sẽ tự làm”. Did you make this cake yourself? The town itself is small, but the beaches are beautiful. — “Bản thân thị trấn thì nhỏ…”.

by myself — “một mình; không cần ai giúp”: I live by myself. — “Tôi sống một mình”. She built the website by herself. Nghĩa tương tự có on my own: I did it on my own.

Nhiều động từ tiếng Anh đi không có đại từ phản thân — giống như trong tiếng Việt: wash — tắm rửa, get dressed — mặc quần áo, relax — thư giãn, feel — cảm thấy, worry — lo lắng, meet — gặp nhau, hurry — vội. myself chỉ dùng khi hành động thật sự hướng vào chính mình và điều đó quan trọng: I cut myself, nhưng I washed and got dressed. Điều cần để ý là chiều ngược lại: có khi tiếng Anh cần đại từ phản thân mà tiếng Việt không có từ nào tương ứng — “tôi bị đứt tay” là I cut myself, “chúng tôi chơi rất vui” là We enjoyed ourselves.

Không nói như vậy. ✗ I want he to come → ✓ I want him to come. Sau want — dạng tân ngữ: him, không phải he.

Kiểm tra nhanh. Nói “Bạn có muốn tôi giúp không?” thế nào? Câu She let me to use her car sai ở đâu? Nói “Tôi đã tự sửa xe đạp” thế nào?